Waras
Wikipediamanta
|
||
|---|---|---|
| Waras llaqta Ranrapallqa (karupi), Rima Rima, Churup (chawpi-lluq'i), Qullapaqu (Collapaco), Wamashrahu (Huamashraju) urqukunawan | ||
| Waras pruwinsya | Wallqanqa | |
| Unancha | ||
| . | ||
| Mama llaqta | ||
| Tinkurachina siwikuna | 9º 31' S, 77º 32' W | |
| Suyu | Anqash suyu | |
| Pruwinsya | Waras pruwinsya | |
| Distritu | Waras distritu | |
| Simikuna | kastilla simi, qhichwa simi | |
| Runakuna | 94.443 (2005) | |
| Runa ñit'inakuy | - runa / km² | |
| Hallka k'iti kanchar | 370,03 km² | |
| Hanaq kay | 3.052 m | |
| Kamasqa wata | 20 ñiqin qhulla puquy killapi 1574 watapi | |
| Kuraka | Lombardo Mautino Angeles | |
| Karu rimay yupay | ||
| Pacha suyu | UTC-5 | |
| Qhichwa simipi llika tiyanan | ||
| Kastilla simipi llika tiyanan | munihuaraz.gob.pe | |
Waras (kastilla simipi: Huaraz) nisqaqa huk piruwanu hatun llaqtam, Anqash suyupi, Waras pruwinsyap Waras distritupas uma llaqtanmi. Waras llaqtapiqa 190.000 runakunam kasachkan.
Waras ñiqpiqa Willkawain nisqa mawk'a llaqtam. Wantar Chawinqa Waras llaqtamanta manam karuchu.
Yuyarina |
Waras thuñisqa 1941 watapi [llamk'apuy]
13 ñiqin qhapaq raymi killapi 1941 watapi p'unchawpa pachapaqariypis huk hatun chullunku Pallqaquchap ukhunman urmaptin quchap patankuna thuñirqan, yakunkunataq wayq'uta Hiraquchatapas llump'ispa achka allpata apakuspa lluqlla tukuspa, chunka pichqayuq minutumanta Waras llaqtata haywaspa thuñichispa suqta, qanchis waranqa runatas wañuchirqan.
Karu puriy [llamk'apuy]
Urqukuna [llamk'apuy]
Waras llaqta ñiqpi kay urqukunam:
| Urqu | Hanaq kay | Urqu | Hanaq kay |
| Uralan Waskaran | 6.768 | Qarwaq (Carhuac) | 5.077 |
| Chinchay Waskaran | 6.655 | Shaprarahu | 6.112 |
| Tullparahu | 6.393 | Qupa | 6.203 |
| Chawpikallki | 6.354 | San Cristobal | 4.508 |
| Wallunarahu | 5.686 | Chiqllarahu | 5.286 |
| Pastururi | 5.220 | Ranrapallqa | 6.162 |
| Artisunrahu | 6.025 | Uqshapallqa | 5.881 |
| Pisqu | 5.752 | Wallqan | 6150 |
| Rima Rima | 5.210 | Churup | 5.493 |
| Kayish | 5.721 | San Huwan | 5.843 |
| Wantsan | 6.395 | Wamashrahu | 5.433 |
| Kashan | 5.723 | . | . |
Raymikuna [llamk'apuy]
Llaqtapi paqarisqa [llamk'apuy]
Kaypipas qhaway [llamk'apuy]
Hawa tinkikuna [llamk'apuy]
- Simana Santa - Waraspi
- Unay willakuykunawan kay ruraqpa willakuyninkuna
- Yuraq Urqukunap saywitunkuna
- Saywitu: Anqash suyu
- bvirtual.proeibandes.org / Félix Julca Guerrero: Uso de las lenguas quechua y castellano en la escuela urbana: Un estudio de caso (2000 watapi, Aquwitsay llaqtapi, Waras pruwinsya, Piruw) (kastilla simi; Ichikllachaw: r. 140 - 141)
| Suyukuna (Piruw) | ||
|---|---|---|
| Amarumayu · Anqash · Apurimaq · Ariqipa · Ayakuchu · Ika · Kashamarka · Lampalliqi · Lima · Luritu · Mayutata · Muqiwa · Pasqu · Piwra · Punu · Qispi Kay · Qusqu · San Martín · Sunin · Taqna · Tumpis · Ukayali · Wankawillka · Wanuku |