Ariqipa suyu

Wikipediamanta

Ariqipa suyu
Qullqa Qhichwa (Ariqipa suyu)
Saywitu	Wallqanqa
	Unancha
.
Mama llaqta	Piruw
Tinkurachina siwikuna	14°36'06" - 17°16'54" S, 70°50'24" - 75°05'52" W
Uma llaqta	Ariqipa
Pruwinsya	8
Distritu	107
Simikuna	qhichwa simi (Qusqu-Qullaw), kastilla simi
Runakuna	1.440.810 (2005)
Runa ñit'inakuy	17,38 runa / km²
Hallka k'iti kanchar	63.343,93 km²
Hanaq kay	- m
Kamasqa wata	26 ñiqin ayriway killapi 1822 watapi
Umalliq	Juan Manuel Guillén Benavides
Karu rimay tuyru	+54
Pacha suyu	UTC-5
Qhichwa simipi llika tiyanan	[www.]
Kastilla simipi llika tiyanan	regionarequipa.gob.pe
Ariqipa suyupi pruwinsyakuna

Ariqipa suyu nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk suyum. Uma llaqtanqa Ariqipa llaqtam.

Yuyarina 1 Allpa saywachi 2 Chiriqunuy 3 Flora Faunapas 4 Pacha kuyuy 5 Wiñay kawsay 6 Pulitika Rakiy 7 Runakuna 8 Simikuna 9 Yachay tarpuy 10 Karu puriy 11 Yachachiy 12 Musiku 13 Apaykachana 14 Suyupi paqarisqa runakuna 15 Iñi 16 Pukyukuna 17 Hawa t'inkikuna

[allichay] Allpa saywachi

• Amachasqa suyukuna: Kachi-kachi yuraq yakupas mama llaqta risirwa - Mejía quchakuna mamallaqta willkachasqa - Kachi-kachi yuraq yakupas mama llaqta risirwa - Qutawasi qhichwa risirwa
• Mayukuna: Tampu mayu, Uquña, Mahis, Chili mayu.
• Urqukuna: Hamp'atu urqu (6.288 m), Wallqa-Wallqa (6.025 m)
• Nina urqukuna: Qurupuna (6.305 m), Sulimana (6.093 m), Chhachani (6.057 m), Pikchu-Pikchu (5.500 m), Misti urqu (5.822 m).
• Q'asakuna: Apu Apachita (5.100 m), Castillapi; Chukura (4.720 m), Kayllumapi; Wiska (4.650 m), Unyunpi, Kuntisuyuspi.
• Wat'akuna: Hornillos, Blanka, Kaska, Saragosa.
• Quchakuna: Mururqa qucha, Salinas qucha.

[allichay] Chiriqunuy

[allichay] Flora Faunapas

[allichay] Pacha kuyuy

[allichay] Wiñay kawsay

[allichay] Pulitika Rakiy

Ariqipa suyupiqa pusaq pruwinsyam:

Pruwinsya	Runakuna(2007)[1]	Uma llaqta	Distritukuna
Ariqipa	864.250	Ariqipa	29
Castilla	38.425	Aplaw	14
Kamana	53.065	Kamana	8
Qarawili	35.928	Qarawili	13
Kaylluma	73.718	Chiway	19
Kuntisuyus	18.991	Chuqipampa	8
Islay	52.264	Mullintu	6
Unyun	15.662	Qutawasi	11

[allichay] Runakuna

[allichay] Simikuna

Qhapaq qillqasqa: Ariqipa suyupi rimaykuna

Ariqipa suyupiqa Qusqu-Qullaw runasimitam rimanku.

Pruwinsya	Kastilla simita rimaqkuna /1	%	Indihina simita rimaqkuna /1, /2	%
Ariqipa	676,820	85.2	116,029	14.6
Castilla	27,424	79.2	7,142	20.6
Kamana	40,180	83.4	7,960	16.5
Qarawili	27,184	83.6	5,263	16.2
Kaylluma	41,682	63.2	24,220	36.7
Kuntisuyus	12,480	72.7	4,670	27.2
Islay	40,739	84.6	6,992	14.5
Unyun	5,431	39.3	8,339	60.4
Llapan	871,940	82.7	180,615	17.1

/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata

/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)

Pukyu: ^[1]

[allichay] Yachay tarpuy

[allichay] Karu puriy

• Ariqipa pruwinsyapi:
  • Ariqipa
  • Musiyukuna
  • Yanawara qhawana
  • Sabandía (Ariqipa: 8 km); kimsa nina urqu: Misti, Chhachani, Pikchu Pikchu
  • Kayma (Ariqipa: 3 km)
  • Yura (Ariqipa: 30 km)
  • Socosani (Yura: 7 km)
  • Misti nina urqu (Ariqipa: 17,5 km)
  • Sumbay mach'aykuna (Ariqipa: 88 km)
  • Chhachani nina urqu
  • Chiriwata llaqta (Ariqipa: 30 km)
• Islay pruwinsyapi:
  • Mejía quchakuna mamallaqta willkachasqa (Ariqipa : 143 km; Mejía: 8 km)
• Kamana pruwinsyapi:
• Castilla pruwinsyapi:
  • Toro Muerto pitrugliphukuna (Ariqipa: 159 km)
  • Salinas Aguada Blancapas mamallaqta risirwa (Ariqipa: 35 km) (3.500 - 6.000) Misti nina urqu wan (5.825 m), Chhachani nina urqu wan(6.075 m), Pikchu Pikchu urqu wan (5.664 m). Uywakuna: Kuntur, wisk'acha, pariwana
  • Antawa, Ariqkunap qhichwan. (Ariqipa: 277 km) Hanaq kay: 3.587 m.
  • Musiyu, Aplaw llaqtapi
• Kaylluma pruwinsyapi:
  • Qullqa qhichwa (Ariqipa: 164 km), Hamp'atu nina urqu , Sawanqaya urqu, Qurupuna urqu
  • Imatap rumi sach'a sach'an (Ariqipa: 140 km)
  • Hamp'atu urqu (6.288 m) (Ariqipa: 173 km)
• Kuntisuyus pruwinsyapi:
• Qarawili pruwinsyapi:
  • Raqaykuna Quebrada de la Vaca (icha Puerto Inca) (Ariqipa: 395 km)
• Unyun pruwinsyapi:
  • Qutawasi qhichwa (Ariqipa: 375 km); Ariqipa - Qutawasi ñanpi: Qurupuna urqu (6.425 m)

[allichay] Yachachiy

• Wawa wasikuna : 819
• Huch'uy yachay wasikuna: 1.096.
• Chawpi yachay wasikuna: 422
• Yachay sunturkuna

[allichay] Musiku

[allichay] Apaykachana

[allichay] Suyupi paqarisqa runakuna

• José Luis Bustamante
• Víctor Andrés Belaúnde
• Francisco de Luna Pizarro
• Honorio Delgado
• Mario Vargas Llosa
• Abimael Guzmán
• Mariano Melgar

[allichay] Iñi

[allichay] Pukyukuna

1. ↑ ^{1,0 1,1} www.inei.gob.pe

[allichay] Hawa t'inkikuna

• Saywitu: Ariqipa suyu

	Ariqipa suyu
	Uma llaqta: Ariqipa
	Pruwinsyakuna: Ariqipa • Islay • Kamana • Kastilla • Kaylluma • Kuntisuyus • Qarawili • Unyun
	Amachasqa sallqa suyukuna: Kachi-kachi yuraq yakupas mama llaqta risirwa • Mejía quchakuna mamallaqta willkachasqa • Qutawasi qhichwa risirwa
	Urqukuna: Chhachani Hamp'atu urqu • Mismi • Misti urqu • Qurupuna • Pikchu-Pikchu • Sawanqaya • Sulimana • Walka Walka • Wampuna urqu - • - Chila Urqukuna • Nina Urqukuna
	Quchakuna: Mururqa qucha • Salinas qucha
	Mayukuna: Apurimaq mayu • Chili mayu • Kamana mayu • Mahis • Qullqa mayu • Qutawasi mayu • Tampu mayu • Uquña mayu
	Mawk'a llaqtakuna: Wañusqa Turu
	Karu puriy: Kunturtawa • Qullqa qhichwa • Sipya phaqcha
	Simikuna: Ariqipa suyupi rimaykuna

Suyukuna (Piruw)
Amarumayu | Anqash | Apurimaq | Ariqipa | Ayakuchu | Hunin | Ika | Kashamarka | Lampalliqi | Lima | Luritu | Mayutata | Muqiwa | Pasqu | Piwra | Punu | Qispi kay | Qusqu | San Martín | Taqna | Tumpis | Ukayali | Wankawillka | Wanuku

Kay qillqasqaqa ancha huch'uyllam kachkan. Wikipidiyata yanapayta munaptiyki hatarichinam atichkan This article is a stub. You can help by expanding it. || Este artículo aún es un esbozo. Puedes ayudar expandiéndolo.