Umasi

Umasi nisqaqa huk piruwanu qhichwa ayllu llaqtacham, Kanarya distritupi, Víctor Fajardo pruwinsyapi, Ayakuchu suyupi, Piruw mama llaqtapi.

25 ñiqin ayamarq'a killapi 1983 watapi Akchiq Ñan maqaqkuna Raqaya ayllu llaqtachamanta tawa chunka wamrakunatas hap'irqan wawa awqaq tukuchinapaq. 27 ñiqin ayamarq'a killapi 1983 watapi piruwanu awqaqkunas Umasi llaqtachapi yachay wasipi puñuchkaqkunata ch'utirqan t'uqyayllawan, chaymantataqmi chunka pichqayuq wamrata pichqa wiñasqaña runatam illapaspa sipirqan.

Sipisqa runakunap saqrunkunatam 14 ñiqin qhapaq raymi killapi p'unchawmanta 20 ñiqin qhapaq raymi killapi 2009 watapi p'unchawkama allpamanta p'ampararqan.

	Ayakuchu suyu
	Uma llaqta: Wamanqa
	Pruwinsyakuna: Kankallu • Lamar • Lukana • Pariwanaqucha • Qirupampa • Sarasara Pawqar • Victor Fajardo • Wamanqa • Wankasanku • Wanta • Willkawaman
	Amachasqa sallqa suyukuna: Ayakuchu Pampa willkachasqa ñawpa suyu • Pampa Galeras - Bárbara D'Achille mama llaqta risirwa • Pitunilla Antikuna parki
	Urqukuna: Aqnu • Chankarra • Chiqllarasu • Chuymala • Kukauru • Kunturillu • Lunq'u • Luqlusqa • Pawqaray urqu • Pikullu • Pukaqapa • Qarwarasu • Sara Sara • T'uksi urqu • Urpuna • Wanipaku • Yanakusma • Yanawaqra
	Quchakuna: Chakaqucha • Ichmaqucha • Mit'uqucha • Pampaqucha • Pariwanaqucha • Pisququcha • Pumaqucha • Qarqarqucha • San Antonio qucha • Uchpaqucha • Yanaqucha
	Mayukuna: Apurimaq mayu • Lukana mayu • Mantaru mayu • Pampa mayu • Pampamarka mayu • Suntuntu mayu
	Mawk'a llaqtakuna: Inkawasi • Kanichi • Pikimachay • Pumaqucha • Wari • Willkawaman
	Karu puriy: Titankayuq
	Runa llaqtakuna: Ashaninka • Chanka • Qhichwa
	Ayakuchu suyupi rimaykuna: ashaninka simi • kastilla • qhichwa
	Kapchiy: Piruwanu ritawlu

	Suyukuna (Piruw)
	Amarumayu · Anqash · Apurimaq · Ariqipa · Ayakuchu · Ika · Kashamarka · Lampalliqi · Lima · Luritu · Mayutata · Muqiwa · Pasqu · Piwra · Punu · Qispi Kay · Qusqu · San Martín · Sunin · Taqna · Tumpis · Ukayali · Wankawillka · Wanuku