Qhapaq p'anqa

Wikipediamanta
Ir a la navegación Ir a la búsqueda

Haykumullanki Qhichwa Wikipidiyaman
Ayakuchu-Chanka (Piruw) · Qusqu-Qullaw (Piruw, Qullasuyu, Chili) · Santiagu-Qhatamarka (Arhintina)

Qillqasqa p'anqayuqñam: 22 222
Qhichwa qillqaqkuna: 41
Kay killap panq'an: Uyuni

  • Novel Coronavirus SARS-CoV-2.jpg
    2019-2020 Kurunawirus lliw unqurichiq (kastilla simipi: Pandemia de enfermedad por coronavirus de 2019-2020) nisqaqa huk wamaq unquymi kay kurunawirus 2019 (COVID-19) sinchi samay ñak’ariy kurunawirus 2 (SARS-CoV-2) nisqamantan paqarimurqan. Wamaqllaraq mirariytam qallarirqa Wuhan, Hubei pruwinsya, Chunwa Runallaqta Ripuwlikapi, qhapaq raymi killa 2019 watapi; 11 ñiqin pawqar waray killapi 2020 watapim chayllaraq Hamp'i Tiqsimuyup Tantanakuyqa hatun unquytaqa riqsirqurqa. 5,070,000 unqukunañam 21 ñiqin aymuray killakamalla kachkan, kanmansi 188 suyu ayllukunapi ima, 332,000 wañusqata hinallataq 1,930,000 qaliyasqata saqispan.
  • LaPazChuqiyapu.jpg
    Chuqiyapu llaqta (aymara simipi: Chiqiyapu marka, kastilla simipi: Nuestra Señora de La Paz), Qullasuyup uma llaqtanmi. Qullasuyup musikup chawpinmi, finansap chawpinmi, pulitiku chawpinmitapasHinallataqsi, Chukiyapu Suyup uma llaqtanmi kan. 2015 watapi, llaqaunakunam llaqa 789 541 runakuna kaypi tiyasqan, Qullasuyupi, Chukiyapuqa kimsa ñiqi aswan hatun llaqtam kan, Santa Crus llaqtap qhipan, Altu llaqtap qhipanpis. Chukiyapuqa mitrupulip arian Altu llaqtata, Wiyacha, Achuqalla, Laha, Mikapaqa, Palca, Pukaranipas kapun. Huñusqa, Qullasuyup aswan hatun mitrupulis kanman, 1 880 000 runakunawan.
  • Brooklyn Museum - Atahualpa, Fourteenth Inca, 1 of 14 Portraits of Inca Kings - overall.jpg
    Atawallpa (Ataw Wallpa nisqapas, kastilla simipi: Ave fénix) icha alli suti paqarin Ataw Illapamanta. Inkakunap chunka kimsayuq ñiqin qhapaqninsi, Hanan Qusqup pusaq ñiqintaq qhapaqnin karqan. 1527 watamanta 1532 watakama Kashamarka llaqtapi Chinchaysuyuta kamachirqan. 1532 watapi Waskar wawqintas wañuchichirqan. Aswan hatun awqaq pusaqninkunaqa Rumiñawi, Kiskis, Challkuchimaq sutiyuqsi karqan. Kikin watapi Ispañamanta awqakunaqa Kashamarkaman chayamuspas, payta hap'irqan. Atawallpa achka qullqitas apachimuptinpas, chay awqakunaqa paytas sipirqan. Anchata chaskiskir, karu marka runakuna wañuchiranlla
Akllasqa panq'a


Aymuray Killapi
Indiapi, Andhra Pradeshpi, wapsiqa qispikukun. Kimsachunkayuq runakunaqa wañukusqan, waranqapis k’irikusqan. LG Polymers chaqllisinchi urputa t’uhakusqan


Ayriwa Killapi
Artemis program: NASAqa SpaceXqa, Dyneticsqa akllachisqan killa chayananpaq. Hukllachasqa Amirika Suyukunap ch'usaq puriqnin runakunaqa 2024 watapi ripurqan.


Pawqar Waray Killapi
2019-2020 Dinki unqurichiq: Urin Awya Yala achka suyukunap runankunaman unquchisqanña, 100 000 runakunaqa unqusqaña kapun


Pawqar Waray Killapi
Kurunawirus unquynin: Qullasuyup, Piruwpa, Ikwadurpa umalliqkunaqa runakunanman wasipi waqaychachun mañakusqan, ama kurunawirus unquyta hap’ichinanpaq
Covidlogo.png

NASA Selects First Commercial Moon Landing Services for Artemis Program (47974872533).jpg

Artemis Antakillaqa alistakuchkan purichinanpaq


  • Unmsm monumentofraytomasdesanmartin.JPG
    Mama Llaqtap San Markus Kuraq Yachay Sunturnin (kastilla simipi: Universidad Nacional Mayor de San Marcos, UNMSM; latin simimanta: Academia Sancti Marci Urbis Regum in Peruvia) nisqaqa Piruwpi qhapaq Yachay sunturmi, Lima llaqtapi. Aswan chaninchasqa, sut'inchasqa yachay wankurina Piruw mamallaqtapi kan, hinan kaspa Piruwpi, Awya Yalawpi ñawpaq yachay sunturnin kan. 1548 watapi, Santo Domingo kunwintupi pata yachaqkunamanta qallarisqaku. Fray Tomas de San Martín nispa, chiqanchasqa paqarirqaku, hinaqtin 1551 wata ayriwa killa 12 ñiqin Carlos I Ispañamanta Qhapaq kamaqillqanninwan chaynallata kawsarirkaku.
  • Quechuan distribution.svg
    Qhichwa simi icha Runasimi ñisqaqa Urin Awya Yalapi rimasqan rimaymi. Tawantinsuyup siminsi karqan. Kunanqa yaqa 14.000.000 runam kay simita rimanku, Piruwpi, Buliwyapi, Arhintinapi, Ikwadurpi, Chilipi, Kulumbyapi kaytaqa riman. Lliw Awya Yala rimaykunamanta astawan rimaqniyuqmi. Qhichwa sutita churarqa runasimiman Fray Domingo de Santo Tomás, ñawpaq qillqaq kay simimanta.Simi yachaqkunaqa rimanakun, qhichwa simi hukllachu achkachu rimay. SIL International ñisqa tantanakuy ñinmi, 42 rimaymi, nispa. Qhichwa Simi Hamut'ana Kuraq Sunturtaq ñinmi, huklla simi, Qusqu llaqtap rimayninmi huklla allin qhichwa simi, ñispa. Ichataq Chanka rimaqqa manam Wanka rimayta hap'inchu, Wankataq manam Chanka rimaytachu.
  • NASA predictions of global warming effects in 2099 - 20140311.jpg
    Pacha q'uñichiy nisqaqa chimlasay, huk pacha q'uñichina nisqa wapsikunarayku wayra pachap q'uñiyninmi. Inti tiksi muyuta achkiy, k'uyu qhipa, huk illanchaykunawan illanchaspa q'uñichiptin, tiksi muyutaq puka ñawpa nisqatam hawa pachaman illanchan. Pacha q'uñichina wapsikuna chay achkiy, k'uyu qhipa illanchaykunata chimpachinmi, manataqmi puka ñawpatachu. Chay puka ñawpa illanchayta allpaman rirpuchaspa wayra pachapipas hark'aspa allpa pachatam wayra pachatapas q'uñichinmi
  • Polylepis rugulosa (A. Yates).jpg
    Ñawpa pachas Punapi ancha achka qiwuña-qiwuñas karqan, kunan pachataq chaymanta chunka ch'iqtallamantas aswan pisillas puchuq kachkan. Tawantinsuyu pachapiqa Inkakuna ama sach'a muthuychu ñiqsi karqan. Ispañulkuna hamuptinqa achka sach'akunas michina ruranapaq muthusqa karqan. Kunan pacha mana chayllaña q'iru kaptinmi, runakuna qiwuñakunata yamt'apaq wasichanapaqpas muthunku. Llamakuna qiwuñap raphinkunatam mikhunku. Chaywan musuq qiwuña manañam wiñanchu. Lluqsiq qaranrayku qiwuña utqayllam rawran. Chayrayku achka qiwuñatañam kañarqanku.
Kusa qillqa

Kusa qillqa

Wikibar-alpha-8bit.png
Hispanohablantes
Machu Pikchu.

La familia de lenguas quechuas es hablada por más de 10 millones de personas, principalmente en la zona andina de Sudamérica. Lamentablemente existe poca literatura en quechua, tanto impresa como electrónica, por lo cual la mayoría utiliza el idioma únicamente para la comunicación oral. Es así que la Wikipidiya resulta de gran importancia al ser la única enciclopedia en quechua.

Si hablas español y te gustaría ayudar aquí, en Wikipidiya, ¡eres bienvenido! Tal vez sepas poco o nada de quechua. Entonces, puedes informarte más en: Hispanohablantes, Contribuir efectivamente, Frases útiles y Ayuda en castellano.

Wikibar-alpha-8bit.png
English speakers

If you speak English and would like to help here at Wikipidiya, you are welcome! Maybe you know little or nothing of Quechua. Then, you can find out more at information at English speakers, Contribute effectively, Useful phrases, and Help in English.

Wikibar-alpha-8bit.png
Llamk'anakuna
Wikibar-alpha-8bit.png
Mañasqa qillqakuna

Hunt'a kalindaryu (hunt'asqam! :-) Ima tukusqakunata, yurisqakunata, wañusqakunata yapaychik!) · Urin Awya Yalamanta: Wiñay kawsaynin · Mayunkuna · Urqunkuna · Quchankuna · Yurankuna · Uywankuna · Aymuraymanta · Ayllukunamanta · Ayllu runakunamanta · Yachasqakuna · Raymikuna · Anti hampina ; - Quya pukllay · Rinasimintu · Amirika Tariy · Phransis Pachakutiy · Chiri Maqanakuy · Apartheid · Noam Chomsky · Barruku · Klasisismu · Rumantisismu/Rumantiku · Garry Kasparov · English help (translate from Ayuda en castellano) · Contribute effectively (translate from Contribuir efectivamente) · AH1N1 · Influenza · Qispikusqa · Mama llaqtap hawan · T'iqisqa kay · Runa llaqtap sutin · Ankichiy tuyru · ISO 3166-1 · Sistema muscular · HDI · Gran Depresión · Gran Recesión · Kurunawirus · SARS Kurunawirus 2 · 2019 Kurunawirus unquy · 2019-2020 Kurunawirus unquy mast'akuy · +

Qhichwa k'iti rimayninkunamanta Wikipidiyakuna
Qichwa Saywitu.svg   Urin qhichwa (rimaymanta)
Ayakuchu-Chanka (Piruw) · Qusqu-Qullaw (Piruw, Qullasuyu, Chili) · Santiagu-Qhatamarka (Arhintina)
Wikipedia-logo-v2-qu.png  
KichwaQ.svg   Chinchay qhichwa (rimaymanta)
Kichwa (Ikwadur, Kulumbiya, Piruw) · Chachapuya (Piruw) · Lamas-Luritu (Piruw)
Incubator-text.svg  
AnqashQ.svg   Anqash rimay (rimaymanta) Incubator-text.svg  
WankaQ.svg   Wanka limay (rimaymanta) Incubator-text.svg  
MarYarLawQ.svg   Marqus-Yaruwillka-Lawriqucha rimay (rimaymanta) Incubator-text.svg  
KaxamQ.svg   Yunka runashimi (rimaymanta)
Kashamarka (Piruw) · Inkawasi-Kañaris (Piruw) · Yawyu (Piruw)
Incubator-text.svg  


Wikipidiyaqa Wikimediap ruraykamayninmi. Kaymi huk qispi ruraykamaykuna:

Commons-logo.svg
Commons
Multimidya
Wikinews-logo-51px.png
Wikiwillay
Willaykuna
Wiktionary-logo-51px.gif
Wikisimitaqi
Simitaqi
Wikiquote-logo-51px.png
Wikinisqa
Nisqakuna (incubator)
Wikibooks-logo-35px.png
Wikiliwrukuna
Liwrukuna
Wikisource-logo.png
Wikipukyu
Pukyu qillqakuna
Wikispecies-logo-35px.png
Wikirikchaq
Rikch'aqkuna
Wikiversity-logo-41px.png
Wikisuntur
Yachay suntur
Wikimedia Community Logo.svg
Meta-Wiki
Ruraykamay ayninakuy
"https://qu.wikipedia.org/w/index.php?title=Qhapaq_p%27anqa&oldid=643041" p'anqamanta chaskisqa (Wikipedia, Qhichwa / Quechua)