Quchapampa suyu
Wikipediamanta
|
||
|---|---|---|
| Wara Wara qucha | ||
| Saywitu | Wallqanqa | |
| Unancha | ||
| . | ||
| Mama llaqta | ||
| Tinkurachina siwikuna | 17° 20′ S, 65° 30′ W | |
| Uma llaqta | Quchapampa | |
| Pruwinsyakuna | 16 | |
| Munisipyukuna | 45 | |
| Kantunkuna | 146 | |
| Simikuna | qhichwa simi, kastilla simi, aymara simi, waraniyi simi, yurakari simi | |
| Runakuna | 1.455.711 (ine 2001) 1.649.044 (2005) |
|
| Runa ñit'inakuy | 30,05 runak./km² (2005) | |
| Hallka k'iti kanchar | 55.631 km² | |
| Hanaq kay | 2.558 m | |
| Kamasqa wata | 23 ñiqin qhulla puquy killapi 1826 watapi | |
| Prefecto | Jorge Ledezma | |
| Karu rimay yupay | 00 591 4 | |
| Pacha suyu | BOT (UTC-4) | |
| Qhichwa simipi llika tiyanan | ||
| Kastilla simipi llika tiyanan | prefecturacochabamba | |
| Quchapampa suyupi pruwinsyakuna | ||
| Buliwya suyupi suyukuna | ||
Quchapampa suyu (kastilla simipi: Departamento de Cochabamba) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk suyum . Uma llaqtanqa Quchapampa llaqtam.
Yuyarina |
[allichay] Allpa saywachi
- Amachasqa suyukuna: Tunari mamallaqta parki - Carrasco mamallaqta parki - Isiboro Secure mamallaqta parki - Inkakasani Altamachi Anti fauna mama llaqta risirwa - Ripichun mach'aykuna sallqa kawsay willkachasqa
- Urqukuna: Tunari, Arcopongo, Kukapata, Mazo Cruz, Yanaqaqa, Tutura ;Kunturpuñuna, Khurupanpa, P'allqaluma, Juch'uy Llallawa, Quturipunta (Arani pruwinsyapi);
- Quchakuna: Qurani qucha (Chapariy pruwinsyapi); Rudiyu qucha; Parququcha, Asiruqucha, Junt'utuyu, Pilawit'u, Qullpaqucha, Yanatama (Wak'as munisipyupi); K'ichkiqucha (Tarata pruwinsyapi), Larati qucha, Wara Wara qucha
- Mayukuna: Chapariy mayu, Jayupaya, Qutakajis, Misicuni, Altamachi, Mamorecillo;
[allichay] Chiriqunuy
[allichay] Flora Faunapas
[allichay] Pulitika Rakiy
- 16 pruwinsya, 45 munisipyu, 146 kantun
| Pruwinsya | km² | Runakuna (2001) [1] | Uma llaqta | Runakuna (2001) |
|---|---|---|---|---|
| Arqi | 1.077 | 23.464 | Arqi | 487 |
| Bolívar | 413 | 8.635 | Bolívar | 467 |
| Campero | 5.550 | 37.011 | Aykili | 7.381 |
| Carrasco | 15.045 | 116.203 | Tutura | 1.597 |
| Chapariy pruwinsya | 12.445 | 187.368 | Sakawa | 92.581 |
| Esteban Arce | 1.245 | 31.997 | T'arata | 3.323 |
| Germán Jordán | 305 | 31.768 | Klisa | 6.534 |
| Jarani | 506 | 24.053 | Jarani | 3.512 |
| Jayupaya | 9.620 | 60.959 | Jayupaya | 2.014 |
| Kapinuta | 1.495 | 25.582 | Kapinuta | 4.766 |
| Killaqullu | 720 | 246.803 | Killaqullu | 74.980 |
| Misk'i pruwinsya | 2.730 | 36.181 | Misk'i | 2.677 |
| Punata | 850 | 47.735 | Punata | 14.742 |
| Quchapampa | 391 | 517.224 | Quchapampa | 516.683 |
| Tapaqari | 1.500 | 25.919 | Tapaqari | 411 |
| Tiraqi | 1.739 | 35.017 | Tiraqi | 1.906 |
[allichay] Wiñay kawsay
[allichay] Pruwinsyakunap sutinkuna
- Bolívar pruwinsya: Simón Bolívar
- Esteban Arce pruwinsya: Esteban Arce
- Campero pruwinsya: Narciso Campero
- Germán Jordán pruwinsya: Germán Jordán
[allichay] Runakuna
Quchapampa suyupiqa aswanta Qhichwa runakunam tiyanku.
| Runa llaqta | % |
|---|---|
| Qhichwa | 66,2 |
| Aymara | 7,0 |
| Waraniyi, Chikitus, Moxos | 0,7 |
| Mana indihina | 25,6 |
| Huk indihina runa llaqta | 0,5 |
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
[allichay] Simikuna
Quchapampa suyupiqa kastilla, qhichwa, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]
| Simi | Suyu | Buliwya |
|---|---|---|
| Qhichwa simi | 872.010 | 2.281.198 |
| Aymara simi | 84.921 | 1.525.321 |
| Waraniyi simi | 1.379 | 62.575 |
| Huk indihina simi | 3.351 | 49.432 |
| Kastilla simi | 1.101.822 | 6.821.626 |
| Hawa simi | 40.579 | 250.754 |
| Indihina similla | 269.588 | 960.491 |
| Kastilla simi indihina simipas | 648.195 | 2.739.407 |
| Kastilla simi hawa simipas | 454.273 | 4.115.751 |
[allichay] Musiku
[allichay] Aswan hatun llaqtakuna
| Llaqta | Runakuna (2001) |
Runakuna (~ 2009) |
Llaqta | Runakuna (2001) |
Runakuna (~ 2009) |
|---|---|---|---|---|---|
| Quchapampa | 516.683 | 616.943 | Illataco | 3.531 | 4.586 |
| Sakawa | 92.581 | 105.105 | Jarani | 3.512 | 4.166 |
| Killaqullu | 74.980 | 85.224 | El Paso | 3.344 | 4.343 |
| Qullqapirwa | 41.637 | 47.430 | T'arata | 3.323 | 3.967 |
| Tikipaya | 26.732 | 30.480 | Sipi Sipi | 3.134 | 4.715 |
| Punata | 14.742 | 17.336 | Irpa Irpa | 2.721 | 3.382 |
| Wint'u | 14.180 | 18.418 | Misk'i | 2.677 | 3.477 |
| Aykili | 7.381 | 9.826 | Chulla | 2.522 | 3.276 |
| Klisa | 6.534 | 8.293 | Tunari | 2.510 | 3.260 |
| Ivirgarzama | 6.366 | 11.746 | Bulo Bulo | 2.389 | 3.103 |
| Irunqullu | 4.778 | 6.206 | Ucureña | 2.306 | 2.995 |
| Kapinuta | 4.766 | 5.810 | Sexta Parte | 2.213 | 2.874 |
| Shinahuta | 4.291 | 5.810 | Tulata | 2.207 | 2.867 |
| Chimuri | 3.874 | 6.975 | Montenegro | 2.159 | 2.804 |
| Entre Ríos | 3.796 | 4.931 | San Benito | 2.029 | 2.635 |
| Qulumi | 3.699 | 4.101 | Jayupaya | 2.014 | 2.616 |
[allichay] Yachay tarpuy
[allichay] Inlisyakuna
|
Katidral, Quchapampa |
San Husiy inlisya, Tarata |
San Juan Bautista, Punata |
Santa Bárbara inlisya, Wak'as |
|
San Ildefonso inlisya, Killaqullu |
- Katidral, Quchapampa
- San Francisco inlisya kunwintuwan (1581 watamanta)
- Santo Domingo inlisya (1778 watamanta)
- Santa Teresa inlisya kunwintuwan
- San Ildefonso inlisya
[allichay] Karu puriy
- Payrumani
- Killaqullu
- Armakuna: La Cabaña, Liriuni, Kehuiña, Cayacayani
- Inkaraqay
- Sipi Sipi, Killaqullu pruwinsyapi
- Wintu, Killaqullu pruwinsyapi
- Tarata
- Jarani
- Tutura
- Tikipaya
- Klisa
- K'ichkiqucha (Angustora qucha)
- Inkachaka (Quchapampa: 90 km)
- Villa Tunari
- Puerto Villaroel
- Chapari riqyun
- Inkallaqta
- Carrasco mama llaqta parki
- Isiboro Secure mama llaqta parki Chapari pruwinsyapi
[allichay] Raymikuna
[allichay] Yachachiy
[allichay] Yanuy
- Ch'ajchu
- Jak'alawa
- Jank'akipa
- Jawri uchu
- K'allu
- K'asauchu
- K'awi
- Laphin
- Lluqhalla chupi
- Llusp'ichi
- Matamwri
- Patas uchu
- Papawayk'u
- P'ampaku
- Sillp'anchu
- T'iqu
- Tujurí
[allichay] Pukllaykuna
- T'uquyt'uqula
- T'ijcha
- Wachaypili
- Sumaj Pakanki
[allichay] Tusuy
[allichay] Suyupi paqarisqa runakuna
- Pedro Blanco Soto (1795-1829), umalliq
- José Maria de Achá (1810-1868), umalliq
- Mariano Melgarejo (1820-1871), umalliq
- Gualberto Villarroel (1908-1946), umalliq
- René Barrientos Ortuño (1919-1969), umalliq
- Jorge Quiroga Ramírez (1960-), umalliq
- Eduardo Rodríguez (1956-), umalliq
- Esteban Arce (1765-1815), awqaq pusaq
- Jaime Laredo (1941-), waqachiq
- Nataniel Aguirre (1843-1888), qillqaq
- Edmundo Paz Soldán (1967-), qillqaq
[allichay] Apaykachana
[allichay] Iñi
[allichay] Pukyukuna
- ↑ www.ine.gov.bo
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)
- ↑ world-gazetteer
[allichay] Hawa t'inkikuna
Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Quchapampa suyu.
| Suyukuna (Buliwya) | ||
|---|---|---|
|
Kay qillqasqaqa ancha huch'uyllam kachkan. Wikipidiyata yanapayta munaptiyki hatarichinam atichkan |
