Awya Yala rimaykuna

Wikipediamanta
Kayman riy: wamp'una, maskana
Kaymi kunan pacha lliw Awya Yala rimaykunamanta aswan rimaqniyuqraq rimaykuna:

   Qhichwa

   Waraniyi

   Aymara

   Nawa

   Maya rimaykuna

   Mapudungun

Qhichwa simi nisqa rimaykunaqa lliw Awya Yala rimaykunap ayllunkunamanta astwan rimasqaraqmi kachkan: Arhintina, Buliwya, Kulumbya, Chili, Ikwadur, Piruw mama llaqtakunapi.

Awya Yala rimay nisqakunaqa tukuy Awya Yalapi rimasqaña simikuna, manaraq Iwrupa mama llaqtakuna kulunyacharqaptin, paykunamanta qhipaqta yurisqa rimaykunapas.

Awya Yala rimaykunap wiñay kawsaynin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]

Kastilla Atiy nisqa qallarichkaptin, tukuy Awya Yalapi waranqamanta aswan rimaykunas karqan. Chaymantataqsi, Ispaña, Purtugal, huk Iwrupa mama llaqtakunap kulunyan pachapi, qispikusqa Republikakunap pachanpipas iwrupa simikunam - kastilla simi, purtuyis simi, inlish simi, phransis simi, nirlandis simiindihina nisqa runakunap rimayninkunata anchhuchirqan. Chayrayku kunan pacha kimsa pachak rimayraqchá kawsachkan, yaqa tukuy kawsaqraqtaq awya yala rimaykuna ancha chikichasqam.

Lliwmanta astawan rimaqniyuq Awya Yala rimaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]

Kaymi kunan pacha lliw Awya Yala rimaykunamanta aswan rimaqniyuqraq rimaykuna:

Kaymi huk hatun rimaykunap ayllunkuna:

Rimaykunap ayllunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]

Uralan Awya Yala[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]

Campbell (1997), Gordon (2005), Kaufman (1990, 1994), Key (1979), Loukotka (1968).

Rimaykunap ayllunkuna (Uralan Awya Yala)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
  1. Aymara haqaru rimaykuna - Buliwya, Piruw, Arhintina, Chili - (3) (Aymara, haqaru)
  2. Arawana rimaykuna - Brasil - (8) (Arawá)
  3. Arawak rimaykuna - Uralan Awya Yala, Chawpi Awya Yalap Wat'ankuna - (64) (Maipureano, maipúre, aruák, wayuw simi)
  4. Arutani sapé rimaykuna - Brasil, Winisuyla - (2) (Arutani, sapé)
  5. Barbaquwa rimaykuna - Kulumbya, Ikwadur - (7)
  6. Kawapanana rimaykuna - Piruw (2) (Jebero)
  7. Kariwa rimaykuna - Kulumbya, Brasil, Winisuyla, Guyana, Surinam (32) (Chaima, Akawayu simi, cumanagoto, caribe, tamanaco, matipuhy, yukpa)
  8. Chapakura-wanham rimaykuna - Brasil, Buliwya (5) (Itene, oro win, torá)
  9. Chipcha rimaykuna - Chawpi Awya Yala, Kulumbya (22) (Arhuaco, bribri simi, kogui, damana, tunebo, chimila, barí, kuna simi, muyska simi)
  10. Chuquw rimaykuna - Kulumbya, Panama - (12) (Embera, wounan)
  11. Chun rimaykuna - Arhintina - (2) (Ona, tehuelche)
  12. Wahibo rimaykuna - Kulumbya - (5) (wahibo, guayabero, iguanito, macaguán)
  13. Harakmbet rimaykuna - Piruw - (2) (Amarakaeri, huachipaeri)
  14. Hibito-chulun rimaykuna - Piruw - (2) (Hibito, cholón)
  15. Hiwaru rimaykuna - Piruw, Ikwadur - (4) (Achwar-shiwar, jaguaruna)
  16. Lule vilela rimaykuna - Arhintina - (Lule-vilela)
  17. Makru ge rimaykuna - Brasil, Buliwya - (32) (Borôro, kaingang simi, chikitanu simi, krenak)
  18. Maku rimaykuna - Brasil, Kulumbya - (6) (Cacua, nukak rimaykuna, hupda, yuhup, nadëb, düw)
  19. Maskuyana rimaykuna - Paraguay (5) (Toba-maskoy, sanapaná)
  20. Mataku waykuru rimaykuna - Arhintina, Brasil, Buliwya, Paraguay - (11) (Toba, pilagá, chorote, wichí)
  21. Mura pirahã rimaykuna - Brasil - (4) (Pirahã)
  22. Nambikuarana rimaykuna - Brasil - (3) (Nambikwará, sabanês)
  23. Panu takana rimaykuna (33) - Brasil, Buliwya, Piruw, Buliwya - (Panu rimaykuna, Takana rimaykuna: Kaxararí, isconahua, matsés, sharanaua, nocamán, araona, tacana, cavineña)
  24. Peba yagua rimaykuna - Piruw - (2) (Yagua, yameo)
  25. Qhichwa rimaykuna - Kulumbya, Ikwadur, Piruw, Buliwya, Arhintina, Chili - (46) (Qhichwa, inga, kichwa)
  26. Saliba rimaykuna - Winisuyla, Kulumbya - (3) (Piaroa, maco, sáliba)
  27. Tukanu rimaykuna - Brasil, Buliwya, Piruw, Ikwadur, Kulumbya - (25) (Tukanu, guanano, arapaso, desano, cubeo, siona)
  28. Tupi rimaykuna - Brasil, Buliwya, Paraguay, Piruw, Arhintina, Kulumbya, Winisuyla, Guayana Francesa - (76) (Waraniyi, tupi, yeral, tupinambá, jurúna, awetí)
  29. Uru chipaya rimaykuna - Buliwya - (2) (Uru, chipaya)
  30. Witutu rimaykuna - Piruw, Kulumbya - (6) (Bora, münüka, murui, ocaina, nononota)
  31. Yanumam rimaykuna - Brasil, Winisuyla - (4) (Yanomami, sanumá rimaykuna)
  32. Samukuana rimaykuna - Paraguay - (2) (Ayoreo, zamacoco)
  33. Saparu rimaykuna - Piruw, Ikwadur - (7) (Andoa, arabela, iquito, záparo)
Ch’ulla simikuna [A], mana allichasqa simikuna [N] (uralan Awya Yala)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Sapsilla riqsisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Urarina shaman, 1988

Kaymi SIL-pa allichasqan sutisuyu:

  1. Abishira (Piruw) [N]
  2. Agavotaguerra (Brasil) [N]
  3. Aguano (Piruw) [N]
  4. Alakalufe (Chili) (Qawasqar)
  5. Amikoana (Brasil) [N]
  6. Andoque (Kulumbya, Piruw) (Andoke) [A]
  7. Arára, Mato Grosso (Brasil) [N]
  8. Kagua [cbh] (Kulumbya) [N]
  9. Kandoshi-shapra (Piruw) [A]
  10. Kanichana (Buliwya) (Canesi, Kanichana)
  11. Kamsá (Kulumbya) (Sibundoy, Coche, Kamsá) [A]
  12. Kayubaba (Buliwya) [A]
  13. Chipiajes (Kulumbya) [N]
  14. Koxima (Kulumbya) [N]
  15. Himarimã (Brasil) [N]
  16. Waorani (Ikwadur) (Waorani, Auca, Sabela) [A]
  17. Iapama (Brasil) [N]
  18. Itonama (Buliwya) (Saramo, Machoto) [A]
  19. Kaimbé (Brasil) [N]
  20. Kamba (Brasil) [N]
  21. Kambiwá (Brasil) [N]
  22. Kapinawá (Brasil) [N]
  23. Karahawyana (Brasil) [N]
  24. Karirí-Xocó (Brasil: Paraíba, Pernambuco, Ceará) [N]
  25. Kohoroxitari (Brasil) [N]
  26. Korubo (Brasil) [N]
  27. Kunza (Chili, Buliwya, Arhintina) (Atacama, Atakama, Atacameño, Lipe, Kunsa). Wañusqaña [N]
  28. Leko (Buliwya) (Lapalapa, Leko) [A]
  29. Mapudungun (Chili, Arhintina) (Araucanas)
  30. Matanawí (Brasil). Wañusqaña [N]
  31. Miarrã (Brasil) [N]
  32. Movima (Buliwya) [A]
  33. Natagaimas (Kulumbya) [N]
  34. Munichi (Piruw) (Muniche) [A]
  35. Pankararé (Brasil) [N]
  36. Pankararú (Brasil: Pernambuco, Alagoas). Wañusqaña. [A]
  37. Papavô (Brasil) [N]
  38. Pataxó-Hãhaãi '(Brasil) [N]
  39. Pijao (Kulumbya) [N]
  40. Puelche (Arhintina) (Guenaken, Gennaken, Pampa, Tehuelche norteño) [A]
  41. Pumé (Winisuyla) (Yaruro, Jaruro, Llaruro, Yuapín) [N]
  42. Pukina (Buliwya, Piruw) [N]
  43. Tapeba (Brasil) [N]
  44. Taushiro (Piruw) (Pinchi, Pinche) [A]
  45. Tekiraka (Piruw) (Avishiri, Tekiraka). Wañusqaña.
  46. Tikuna (Kulumbya, Piruw, Brasil) (Magta, Tikuna, Tucuna, Tukna, Tukuna) [A]
  47. Tinki-Boto (Brasil) [N]
  48. Tinigua (Kulumbya: Metá: Sierra de la Macarena, Guaviare). Wañusqaña [N]
  49. Tremembé (Brasil) [N]
  50. Truká (Brasil) [N]
  51. Trumaí (Brasil: Mato Grosso) [A]
  52. Tsimané (Buliwya: Beni) (Chimané, Mosetén). [A]
  53. Tuxá (Brasil: Bahía, Pernambuco). Wañusqaña. [A]
  54. Uamué (Brasil: Pernambuco) Wañusqaña. (Huamoé, Humuê, Aticum, Atikum>[N]
  55. Umbrá (Kulumbya: Caldas, Risaralda) [N]
  56. Urarina (Piruw) (Shimacu, Itukale) [A]
  57. Uru-Pa-In (Brasil) [N]
  58. Wakoná (Brasil) [N]
  59. Waraw (Guyana, Surinam, Winisuyla) (Warao, Guarao, Warraw, Guarauno) [A]
  60. Wasu (Brasil) [N]
  61. Xukurú (Brasil: Pernambuco) [N]
  62. Yamana (Chili) (Yagan, Yahgan, Yaghan, Yagán, Tequenica, Háusi Kúta) [A]
  63. Yarí (Kulumbya) [N]
  64. Yurakari (Buliwya: Beni, Quchapampa) (Yura) [A]
Rimanakusqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]

Kay rimaykunamantaqa simi yachaqkuna rimanakuchkanmi, mana arí ninakuspa.

  1. Aikanã (Brasil: Rondônia). Kaymanchá kapun: arawakano, maipurano, maipurano norteño.
  2. Ahuaqué o Arutani (Winisuyla) (Auaké, Uruak, Awaké). Yaqa wañusqaña. Kaymanchá kapun: # Arutani-sapé
  3. Antiguo Catío-Nutabe (Kulumbya). Iskay wañusqaña rimay, Chipcha rimaykunamanchá kapuq (qhaway Constenla Umaña). Ama kunan Katiyu simiwan (embera, chuquw rimaykuna) pantaychu.
  4. Aushiri (Auxira). Wañusqaña. Kaymanchá kapun: Zaparoana.
  5. Baenã (Brasil: Bahía). (Baenan). Wañusqaña.
  6. Betoi (Kulumbya) (Betoy, Jirara, Jirarru). Wañusqaña. Ama pantaychu kay rimaykunawan: Betoye, Arauca suyupi, Landaburu (2000) nisqankama kaymanchá kapun: chibcha, Zamponi (2003) nisqankamataq ch’ulla, wañusqaña Betoye (Betoñi) nisqawanchá, kunti Tukanu aylluman kapusqa, Guaviare kasqa.
  7. Cofán (Kulumbya, Ikwadur) (Kofán) Rivet, Castelví (1938), Ortiz (1965) nisqankama chibcha icha barbacoa, Jijón, Camaño nisqankama macrochibcha; Greenberg, Tax nisqankama antikuna rimay; Loukotka (1948) nisqankama ch’ulla, hukkunataq manam allichankuchu.
  8. Cueva (Panamá: costa Pacífica) Wañusqaña. Kaymanchá kapun: chibchano
  9. Kulli (Piruw) (Culle, Culli, Linga, Kulyi) Wañusqaña rimay.
  10. Esmeralda (Takame) Wañusqaña rimay.
  11. Gamela (Brasil: Maranhão) Wañusqaña.
  12. Gorgotoqui (Buliwya). Wañusqaña
  13. Guamo (Winisuyla) (Wamo). Wañusqaña
  14. Hoti (Winisuyla) (Joti, Hodï, Yuwana, Yoana, Yuana, Waruwaru, Chicano, Shikana), maku rimaymanchá icha salibana rimaymanchá kapun .
  15. Huarpe (Warpe). Wañusqaña
  16. Irantxe (Brasil: Mato Grosso). Kaymanchá kapun: arawakano, maipurano urin ayllu, uralan maipurano huñu.
  17. Kaliana (Winisuyla) (Caliana, Cariana, Sapé, Chirichano). Kaymanchá kapun: arutani-sapé
  18. Kapixaná (Brasil: Rondônia) (Kanoé, Kapishaná). Kaymanchá kapun: tupí, mondé urin ayllu.
  19. Kawéskar (Alacaluf, Alakaluf, Halawalip, Aksaná, Hekaine, Chono, Caucau, Aksanás). Kaymanchá kapun: Alacalufe. Kay hina kaptinqa, Kaukaue (Kakauhau, Caucau) kikin rimaychá.
  20. Koayá (Brasil: Rondônia)
  21. Kukurá (Brasil: Mato Grosso)
  22. Malibú (Kulumbya) (Malibu). Loukatka (1968) lo considera un subgrupo del tronco chibcha (todas wañusqañas).
  23. Mocaná (Kulumbya: Atlántico) Wañusqaña, podría ser arawak, aunque Loukatka (1968) la consideran chibcha.
  24. Mutú (Winisuyla) (Loco). Retirado de la 15a Ed. de Gordon (Gordon 2005). No hay evidencia de que haya existido.
  25. Nambiquara (Brasil: Mato Grosso) kimsa rimaykuna.
  26. Natú (Brasil: Pernambuco). Wañusqaña.
  27. Nonuya (Kulumbya, Piruw) (Nononota)
  28. Omurano (Piruw) (Mayna, Mumurana, Numurana, Maina, Rimachu, Roamaina, Umurano). Kaymanchá kapun: zaparoana. Wañusqaña en 1958.
  29. Otí (Brasil: São Paulo). Kaymanchá kapun: Macro Ge, Oti. Wañusqaña.
  30. Nasa simi (Paez; Kulumbya: Cauca) (Nasa Yuwe).
  31. Palta. Kaymanchá kapun: arawakana o a la caribe. Wañusqaña.
  32. Panzaleo (Ikwadur) (Latacunga, Quito, Pansaleo). Wañusqaña. Kaymanchá kapun: paezana (ver nota al pie).
  33. Resígaro (frontera Kulumbya-Piruw). Pertenecería al agrupamiento arahuacano, maipurano, maipurano del norte, interior.
  34. Sechura (Atalan, Sec).
  35. Salumã (Brasil). Pertenecería al agrupamiento arahuacano, maipurano, maipurano central.
  36. Tarairiú (Brasil: Rio Grande do Norte) Wañusqaña rimaykuna, mana aypalla riqsisqa.
  37. Yuri (Kulumbya, Brasil) (Caraballo, carabayo, juri). Kaufman (1994) nisqankama jurí-ticuna ayllu kanman
  38. Yurumanguí (Kulumbya) (Yirimangi). Wañusqaña. Rivet (1942) nisqankama kayman kapuq: Hoka (Chinchay Awya Yala); Tax (1960) nisqankama hokan-siyu. Loukotka nisqankama chipcha. Poser (1992) nisqankama manam aypalla riqsisqachu allichanapaq.

Chinchay Awya Yala, Chawpi Awya Yala[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]

Mishiku, Chawpi Awya Yala[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mishikupi rimaykuna.
Rimaykunap ayllunkuna (Chawpi Awya Yala)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
  1. Alhika rimaykuna (Chinchay Awya Yala) (29)
  2. Chipcha rimaykuna (Chawpi Awya Yala, Uralan Awya Yala) (22)
  3. Kumikrudan rimaykuna (Texa rimaykuna, Mishiku) (3)
  4. Waykuryan rimaykuna (8) (Waikurian)
  5. Hikaqi rimaykuna
  6. Linqa rimaykuna
  7. Maya rimaykuna (31)
  8. Misumalpa rimaykuna
  9. Mixe suqi rimaykuna (19)
  10. Na diné rimaykuna (Chinchay Awya Yala) (40)
  11. Otomanki rimaykuna (27)
  12. Tekistlateka rimaykuna (3)
  13. Totonaka rimaykuna (2)
  14. Utu astika rimaykuna (Chinchay Awya Yala, Chawpi Awya Yala) (31)
  15. Xinka rimaykuna
  16. Yumanu quchimiy rimaykuna (Chinchay Awya Yala) (11)
Ch’ulla simikuna, mana allichasqa simikuna (Chawpi Awya Yala)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
  1. Alagüilac (Watimala)
  2. Coahuilteco (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Texas; Mishiku: chinchay anti)
  3. Cotoname (Mishiku: chinchay anti; Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Texas)
  4. Cuitlatec (Mishiku: Guerrero)
  5. Huetar (Costa Rica)
  6. Huave (Mishiku: Oaxaca)
  7. Maratino (Mishiku: chinchay anti)
  8. Naolan (Mishiku: Tamaulipas)
  9. Kiniwa (Mishiku: chinchay anti)
  10. Seri (Mishiku: Sonora)
  11. Solano (Mishiku: chinchay anti; Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Texas)
  12. Taraska (Mishiku: Michoacán) (Purépecha)
Kalalit Nunat, Kanada, Hukllachasqa Amirika Suyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chinchay Awya Yala.
Rimaykunap ayllunkuna (Chinchay Awya Yala)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
  1. Algika rimaykuna (30) (Algonkin hukkunapas)
  2. Alsea rimaykuna (2)
  3. Caddo rimaykuna (5)
  4. Chimaku rimaykuna (2)
  5. Chinuk rimaykuna (3)
  6. Chumash rimaykuna (6)
  7. Comecrudana rimaykuna (Chinchay Awya Yala) (3)
  8. Coosan rimaykuna (2)
  9. Eskimo aleut rimaykuna (7)
  10. Irokisa rimaykuna (11)
  11. Kalapuya rimaykuna (3)
  12. Keres rimaykuna
  13. Kiowa tanoana rimaykuna (7)
  14. Maidu rimaykuna (4)
  15. Maskoki rimaykuna (6)
  16. Na diné rimaykuna (Chinchay Awya Yala) (40)
  17. Palaihnihana rimaykuna (2)
  18. Plateau penutíe rimaykuna (4) (shahapwailutan)
  19. Pomoana rimaykuna (7)
  20. Salish rimaykuna (23)
  21. Shasta rimaykuna (4)
  22. Siyu rimaykuna (16) (Lak'ota simi hukkunapas)
  23. Tsimshi rimaykuna (2)
  24. Uti rimaykuna (12)
  25. Utu astika rimaykuna (31)
  26. Wakash rimaykuna (6)
  27. Wintu rimaykuna (4)
  28. Yokut rimaykuna (3)
  29. Yuki rimaykuna (2)
  30. Yumanu quchimiy rimaykuna (11)
Ch’ulla simikuna, mana allichasqa simikuna (Chinchay Awya Yala)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
  1. Adai (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Louisiana, Texas)
  2. Atakapa (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Louisiana, Texas)
  3. Beothuk (Kanada: Newfoundland)
  4. Cayuse (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Oregon, Washington)
  5. Chimariko (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: California)
  6. Chitimacha (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Lousiania)
  7. Coahuilteco (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Texas; Mishiku: chinchay anti)
  8. Cotoname (Mishiku: chinchay anti; Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Texas)
  9. Esselen (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: California)
  10. Haida (Kanada: British Columbia; Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Alaska)
  11. Karankawa (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Texas)
  12. Karok (Karuk) (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: California)
  13. Kootenai (Kanada: British Columbia; Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Idaho, Montana)
  14. Natchez (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Mississippi, Louisiana)
  15. Salinan (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: California)
  16. Siuslaw (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Oregon)
  17. Solano (Mishiku: chinchay anti; Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Texas)
  18. Takelma (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Oregon)
  19. Timucua (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Florida, Georgia)
  20. Tonkawa (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Texas)
  21. Tunica (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Mississippi, Louisiana, Arkansas)
  22. Wappo (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: California)
  23. Washo (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: California, Nevada)
  24. Yana (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: California)
  25. Yuchi (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Georgia, Oklahoma)
  26. Zuñi (Shiwi) (Hukllachasqa Amirika Suyukuna: Musuq Mishiku)

Amerindia nisqa ñawpaq takyachisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]

Ñawpaqta Joseph Greenberg-pa Amerindia nisqan ñawpaq takyachisqakamaqa, tukuy Awya Yala rimaykunaqa kimsallantinmi hatun rimaykunap ayllunkunamanmi kapun:

Kay Greenberg, Ruhlen yachaqkunap yayasqankunataqa huk simi yachaqkunam mana arí nipun.

Kaymi huk rimaykunap suni ayllunkuna (macrofamilia) nisqakunam, huk simi yachaqkunap riqsisqan:

Sabir nisqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]

  1. Labrador Eskimo Pidgin (Labrador Inuit Pidgin)
  2. Hudson Strait Pidgin
  3. Greenlandic Eskimo Pidgin
  4. Eskimo Trade Jargon (Herschel Island Eskimo Pidgin, Ship's Jargon)
  5. Mednyj Aleut (Copper Island Aleut, Medniy Aleut, CIA)
  6. Haida Jargon
  7. Chinook Jargon
  8. Nootka Jargon
  9. Broken Slavey (Slavey Jargon, Broken Slavé)
  10. Kutenai Jargon
  11. Loucheux Jargon (Jargon Loucheux)
  12. Inuktitut-English Pidgin
  13. Michif (French Cree, Métis, Metchif, Mitchif, Métchif)
  14. Broken Oghibbeway (Broken Ojibwa)
  15. Basque-Algonquian Pidgin (Micmac-Basque Pidgin, Souriquois)
  16. Montagnais Pidgin Basque (Pidgin Basque-Montagnais)
  17. American Indian Pidgin English
  18. Delaware Jargon (Pidgin Delaware)
  19. Pidgin Massachusett
  20. Jargonized Powhatan
  21. Ocaneechi
  22. Lingua Franca Creek
  23. Lingua Franca Apalachee
  24. Mobilian Jargon (Mobilian Trade Jargon, Chickasaw-Chocaw Trade Language, Yamá)
  25. Güegüence-Nicarao
  26. Carib Pidgin (Ndjuka-Amerindian Pidgin, Ndjuka-Trio)
  27. Carib Pidgin-Arawak Mixed Language
  28. Guajiro-Spanish
  29. Betoye-Español
  30. Chawpisimi (Media Lengua, kichwawan kastilla simi)
  31. Catalangu
  32. Kallawaya (Machaj-Juyai, Kallawaya, Collahuaya, Pohena)
  33. Nheengatú (Lingua Geral Amazônica, Lingua Boa, Lingua Brasílica, Lingua Geral do Norte)
  34. Lingua Geral do Sul (Lingua Geral Paulista, Tupí Austral)
"http://qu.wikipedia.org/w/index.php?title=Awya_Yala_rimaykuna&oldid=593240" p'anqamanta chaskisqa (Wikipedia, Qhichwa / Quechua)