Ikwadur
Wikipidiyaman
- Chawpipacha nisqa Tiksimuyup sinrinmanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Rafael Correa, Mamallaktata Pushak
Wayakil, Ikwadurpa aswan hatun llaqtan
Ikwadur (kastilla simipi: Ecuador, "Chawpipacha") nisqaqa Uralan Awya Yalapi huk mama llaqtam. Uma llaqtanqa Kitu llaqtam. Ikwadur mamallaqtapiqa 13.212.742 runakunam kawsachkanku (2006).
- 330.071 km2
- Umalliq (Mamallaktata Pushak): Rafael Correa
Yuyarina |
[allichay] Allpa saywachi
-
- Urqukuna: Chimpurasu, Impapura, Pichincha, Qutuphaqsi, Tunqurawra, Kayampi urqu, Sangay nina urqu
- Quchakuna: Impaqucha - P'uchqu qucha - Quwiqucha
- Mayukuna: Wayas mayu - Pastasa mayu - Napu mayu
- Wat'akuna: Yawatisuyu
[allichay] Chiriqunuy
[allichay] Flora Faunapas
[allichay] Pulitika Rakiy
[allichay] Musuq rakiy
(++) Kamasqa wata: 2007
| Marka | Uma llaqta | Runakuna | Hallka k'iti kanchar km² |
|---|---|---|---|
| 1 Asway marka | Tumipampa | 599.546 | 8.639 |
| 2 Bolívar marka | Waranta | 169.370 | 3.254 |
| 3 Kañar marka | Asuwi | 206.981 | 3.908 |
| 4 Karchi marka | Tulkan | 152.939 | 3.699 |
| 5 Chimpurasu marka | Rispampa | 403.632 | 5.287 |
| 6 Qutuphaqsi marka | Latakunka | 349.540 | 6.569 |
| 7 Quri marka | Machala | 349.540 | 5.988 |
| 8 Esmeraldas marka | Esmeraldas | 385.223 | 15.216 |
| 9 Yawatisuyu | Puerto Baquerizo Moreno | 18.640 | 8.010 |
| 10 Wayas marka | Wayakil | 4.309.034 | 20.502,5 |
| 11 Impapura marka | Ibarra | 344.044 | 4.599 |
| 12 Loja marka | Loja | 404.835 | 11.027 |
| 13 Mayukuna marka | Babahoyo | 650.178 | 6.254 |
| 14 Manawi marka | Portoviejo | 1.186.025 | 18.400 |
| 15 Morona Santiago marka | Makas | 115.412 | 25.690 |
| 16 Napu marka | Tena | 79.139 | 13.271 |
| 17 Orellana marka | Puerto Francisco de Orellana | 86.493 | 20.733 |
| 18 Pastasa marka | Puyu llaqta | 61.779 | 29.520 |
| 19 Pichincha marka | Kitu | 2.388.817 | 12.938 |
| 20 Santa Elena marka (++) | Santa Elena | ||
| 21 Santo Domingo de los Tsáchilas marka (++) | Santo Domingo de los Colorados | ||
| 22 Sukumpiyu marka | Musuq Loja | 128.995 | 8.330.6 |
| 23 Tunqurawra marka | Ampatu | 441.034 | 3.333,6 |
| 24 Zamora Chinchipi marka | Zamora | 76.601 | 23.110,8 |
[allichay] Wiñay kawsay
[allichay] Runakuna
[allichay] Simikuna
- Kastilla simi (ufisyal nisqa): 11.000.000 rimaqkuna
- Kichwa simi: 2.000.000 rimaqkuna
- Shuwar simi: 110.000 rimaqkuna
- hukkunapas
[allichay] Iñiy
[allichay] Hatun Llaqtakuna
| Ikwadur (Llaqtakuna) | |||||
| . | Llaqta | Runakuna | Marka | ||
| 1990 | 2001 | 2005 | |||
| 1. | Wayakil | 1.508.444 | 1.985.379 | 2.157.853 | Wayas |
| 2. | Kitu | 1.100.847 | 1.399.378 | 1.516.353 | Pichincha |
| 3. | Tumipampa (Cuenca) | 194.981 | 277.374 | 305.772 | Asway |
| 4. | Santo Domingo | 114.422 | 199.827 | 238.325 | Pichincha |
| 5. | Machala | 144.197 | 204.578 | 228.351 | Quri marka |
| 6. | Durán | 82.359 | 174.531 | 212.924 | Wayas |
| 7. | Manta | 125.505 | 183.105 | 201.700 | Manawi |
| 8. | Portoviejo | 132.937 | 171.847 | 187.369 | Manawi |
| 9. | Ampatu llaqta | 124.166 | 154.095 | 165.541 | Tunqurawra |
| 10. | Rispampa | 94.505 | 124.807 | 135.588 | Chimpurasu |
| 11. | Quevedo | 86.910 | 120.379 | 132.544 | Mayukuna |
| 12. | Loja | 94.305 | 118.532 | 129.121 | Loja |
| 13. | Ibarra | 80.991 | 108.535 | 122.642 | Impapura |
| 14. | Milagro | 93.637 | 113.440 | 121.055 | Wayas |
| 15. | Esmeraldas | 98.558 | 95.124 | 96.265 | Esmeraldas |
| 16. | La Libertad | 53.108 | 77.646 | 85.750 | Santa Elena |
| 17. | Babahoyo | 50.285 | 76.869 | 84.421 | Mayukuna |
| 18. | Sangolquí | 35.386 | 56.794 | 71.830 | Pichincha |
| 19. | Latakunka | 39.882 | 51.689 | 57.127 | Qutuphaqsi |
| 20. | Tulkan | 37.069 | 47.359 | 50.761 | Karchi |
| 21. | Pasaje | 32.947 | 45.526 | 49.803 | Quri |
| 22. | Chuni | 41.437 | 45.526 | 47.994 | Manawi |
| 23. | Santa Rosa | 32.648 | 42.593 | 45.972 | Quri |
| 24. | Huaquillas | 27.368 | 40.183 | 45.027 | Quri |
| 25. | Musuq Loja | 13.165 | 34.106 | 43.809 | Sukumpiyu |
| 26. | El Carmen | 22.870 | 33.382 | 39.989 | Manawi |
| 27. | Jipijapa | 32.225 | 36.078 | 37.900 | Manawi |
| 28. | Ventanas | 23.217 | 32.425 | 36.596 | Mayukuna |
| 29. | Daule | 24.399 | 31.763 | 34.632 | Wayas |
| 30. | Kayampi | 16.849 | 30.473 | 34.239 | Pichincha |
| 31. | Otavalo | 21.548 | 30.965 | 33.946 | Impapura |
| 32. | Velasco Ibarra | 24.112 | 29.265 | 32.189 | Wayas |
| 33. | Asuwi | 21.060 | 27.866 | 31.151 | Kañar |
| 34. | Santa Elena | 17.459 | 27.351 | 30.920 | Santa Elena |
| 35. | Salinas | 19.298 | 28.650 | 30.792 | Santa Elena |
| 36. | La Troncal | 19.654 | 27.847 | 30.726 | Kañar |
| 37. | Buena Fé | 19.300 | 27.516 | 30.406 | Mayukuna |
.
[allichay] Yachay tarpuy
[allichay] Raymikuna
12 de octubre Dia de la Hispanidad
| Fecha | Nombre en castellano |
|---|---|
| 1 de enero | Año Nuevo |
| marzo-abril | Jueves Santo |
| marzo-abril | Viernes Santo |
| 1 de mayo | Día del Trabajo |
| 24 de mayo | Batalla de Pichincha |
| 25 de julio | Fundación de Guayaquil |
| 10 de agosto | El grito de la Independencia |
| 9 de octubre | Independencia de Guayaquil |
| 31 de octubre | Dia del Escudo Nacional |
| 2 de noviembre | Día de los Difuntos |
| 3 de noviembre | Independencia de Cuenca |
| 6 de diciembre | Fundación de Quito |
| 25 de diciembre | Nawidad |
[allichay] Karu puriy
[allichay] Yachaychiy
[allichay] Musiku
[allichay] Apaykachana
[allichay] Ikwadurpi paqarisqa runakuna
[allichay] Iñi
[allichay] Hawa t'inkikuna
- Quitoka, Distrito Metropollitanomi
- Dr. Alfredo Palacio: Hampika, Tukuykunapakmi Kan
- Kawsay Ecuador - Runakunapaq Kawsay Tantanakuypi Yanapak
- Tukuy Ecuador runa shimikuna kamachiy ukupi kana, maypi kashpapash rimana, killkanamantapash kamachiy
- Ecuador Indíginas Ayllu-Juñu Chikaykuna
- Curso básico de kichwa para hispanoparlantes, nivel 1
- Galapagos, Ikwadur (Inlish simipi)
- Ikwadur (Inlish simipi)
- Galapagos (Inlish simipi)
|
Kay qillqasqaqa ancha huch'uyllam kachkan. Wikipidiyata yanapayta munaptiyki hatarichinam atichkan |

