Sutip rantin
Apariencia
Sutip rantin nisqaqa (kastilla simipi: pronombre) sutirimanap rantinpaq llamk'achisqa rima layam (ñuqa, qam, pay, pi, ima, kay, chay, hukkunapas).
Sutip rantin phasmikuynin
[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy](Clasificación del pronombre)
- 1. Runa sutip rantinkuna (Pronombres Personales)
- 2. Kaqniyuq sutip rantinkuna (Pronombres Posesivos)
- 3. Riqsichiq sutip rantinkuna (Pronombres Demostrativos)
- 4. Tapukuq sutip rantinkuna (Pronombres Interrogativos)
- 5. Mana chaninchaq sutip rantinkuna (Pronombres Indefinidos)
Runa sutip rantinkuna
[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]| Runa sutip rantin - (pronombre personal) | |
| Ñuqa | Yo |
| Qam | Tú, Usted |
| Pay | Él, Ella |
| Ñuqanchik | Nosotros/-as (inclusivo) |
| Ñuqayku | Nosotros/-as (exclusivo) |
| Qamkuna | Vosotros/-as, Ustedes |
| Paykuna | Ellos/-as |
Tapukuq sutip rantinkuna
[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]| Tapukuq sutip rantinkuna - (pronombres interrogativos) | |
| Pi? | Quién? |
| Ima? | Qué? |
| Mayqin? | Cuál? |
| May? | Cuál? |
| Maypi? | Dónde? |
| Imayna? | Cómo? |
| Hayk'aq? | Cuándo? |
| Hayk'a? | Cuánto? |
| Pikuna? | Quienes? |
| Imakuna? | Qué cosas? |
| Mayqinkuna? | Cuáles? |
| Maykuna? | Maykuna? |
Mana chaninchaq sutip rantinkuna
[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]| Mana chaninchaq sutip rantinkuna - (pronombres indefinidos) | |
| Pipas | Quien quiera |
| Mayqinpas | Cualquiera |
| Mana pipas | Nadie, ninguno |
| Mana maypas | Nadie, no hay donde. |
| Mana imapas | Nada |
| Ni pipas | Nadie, ninguno |
| Ni imapas | Ninguna cosa |
| Ni maypas | Ni donde |
| Ni mayqinpas | Ninguna persona |
| Huq | Otro |
| Askha | Harto |
| Aslla | Poco |
| Aschalla | Poquito |
| Pisichalla | Poquitito |
| Nishu | Mucho |
| Mayqin | Cual |
| Pisi | Poco |
| Llipin | Todo |
| Llapan | Todo |
| Q’ala | Todo |
| Tukuy | Todo |
| Pichá | Quién será |
| Imachá | Que será |
| Mayqinchá | cuál será |