José Luis Ayala Olazával

Jushi Luyis Ayala Ulasawal (kastillan simipi: José Luis Ayala Olazával; yurisqa: Wankani, Punu 1942) runa simipi qillqaqmi, hawariq, qillqariq, willaykachaq, willakuy qillqaq, amawtapas. Payqa aswan riqsisqa aymara yachay muruyta maqtsiqmi. Wawakunapa poesía nisqanta, aymara-kastilla simipi iskay simipi qillqata, willakuyta, ensayo qillqata hina vanguardia qillqatawanpas rurasqa kanki.^[1]

Kawsay rimay

Huancanipi, Punu llaqtapi paqarirqan, kastilla-kichwa-aymara llaqtakunap ch’usaqpi. Taytan José Luis Ayalaqa Juan Luis Ayala Loayza sutiyuq, huancaneño yachachiqmi karqan; mamantaq Leonor Olazával Angles, vasqukunamanta-aymaramanta wiñaykuna tarinakumanta kawsakuq warmi. Ñawpa awichan Félix Olazával Romero karqan, Perú mama llaqtamanta wañuq, 1879-pa Qhapaq Waranqa (Pacífico Waranqa) piña makiyuq sach’a maqanakuykunapi.^[1]^[2]

Ñawpaq yachayta rurarqun warmi-llaqta yachay wasikunapi, chaypi taytan yachachiqmi karqan. Chaywanmi aymara simita yacharqun, kunanqa aymara simipi qillqaqkuna aswan hatun llapa-tukuy rimaykuna qillqasaqkuna chayqa ch’usaykachaqmi kanan. Ñawpaq yachayta qatiykuq, San Juan Bosco yachay wasipi, Punupi, primaria-secundaria yachachiq hina amawtaraq kasqanmanta tapukuypi kamachisqaraqmi. Chaymanta, castellanu-literaturapi yachakusqanmanta sumaq runa kamachiyta rurarqun Lima llaqtapi, Mama Llaqtap San Markus Kuraq Yachay Sunturnin (UNMSM). Chaymanta École Pratique des Hautes Études, París llaqtapi yachayta hinaspa qatiykuqmi. Ayalaqa amawta, willaykamachiq, qillqay qhawarikuqmi karqan. Punu Llaqtapi Bibliotecapa Kamachiq hina lamar qillqay wasi kamachiqmi karqan, hinaspa Tribunal Agrario, Jurado Nacional de Elecciones hinallataq lamar kamachiq wasikunapi llamkasqanmanta.^[1]^[3]

Kaypim Carlos Oquendo de Amat sutiyuq Yachaykunap Qumpita pusaykachaqmi karqan Punupi. Nacional feriakunapi qillqaykuna rikuchinampaq riqsichiqmi karqan, hinaspa siyasakunamanta rimarisqanmanta willakuykunapi qhawarikuqmi. Chaywanmi ñawpaq llaqtakunapi rimay tinkunakunamanpas takisqanmanta riqsichisqanmanta waqaychakuq karqan, Medellínpi Internacional Poesía Raymi, hinallataq Chile llaqtapi Runakuna Qillqaq-Amawtakuna tinkuykunapi.^[4]

Qillqankuna

Carta al bicentenario

Willay pukyukuna

[:0-1] 1 2 3 https://altiplania.org/2022/11/27/homenaje-a-jose-luis-ayala-olazaval/

[2] ttps://www.librosperuanos.com/autores/articulo/00000000137/Alberto-Mostajo.-Delirio-y-tragedia-de-un-poeta-vanguardista-y-metafisico-de-Jose-Luis-Ayala

[3] ttps://www.festivaldepoesiademedellin.org/es/Revista/ultimas_ediciones/84_85/ayala.html

[4] ttps://limagris.com/jose-luis-ayala-olazaval-y-el-mundo-magico-de-la-literatura/?utm_source=chatgpt.com

[1]

[2]

[3]

[4]