Carlos Falconí Aramburú

Wikipediamanta
Ir a la navegación Ir a la búsqueda

Carlos Ernesto Falconí Aramburú sutiyuq runaqa (1937 watapi paqarisqa San Miyil llaqtapi, Lamar pruwinsyapi, Ayakuchu suyupi) piruwanu kitara waqachiqmi, takiqmi, taki pallaqmi, takichaqmi, taki qillqaqpas.

Kawsaynin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]

Carlosqa takiyta qallarirqan Roberto Falconí sutiyuq taytanwan, kitarata waqachispa.

Wantapi Escuela Elemental Huanta nisqaman riq, chaymantataq Colegio San Juan Bosco, chaymanta Wamanqa llaqtapi Gran Unidad Escolar “Mariscal Cáceres” de Ayacucho. Chaypis riqsirirqan Ernesto Camassi Pizarro, Carlos Flores sutiyuq masinkunata, paykunawan Trío Ayacucho nisqa kusituyta kamarispa. Wamanqapi Universidad Nacional “San Cristóbal de Huamanga” nisqa yachay sunturpi yachaqarqan Lengua y Literatura nisqawan magister tukuspa.

Carlos Falconiqa vals, bolero nisqakunata tusurqan, 1958 watapi kikinpa valsnin “Adiós” nisqata unanchaspa. Trío Ayacucho nisqa kusituyta 1950 watapi kamarispan iskay ñiqin takiq karqan kimsa ñiqin kitarata waqachirqan. Ernesto Camassi Pizarrotaq ñawpaq ñiqin takiq kaspa iskay ñiqin kitarata waqachirqan, Carlos Florestaq ñawpaq ñiqin kitarata. Carlos Flores kusituyta saqirqaptin Amílcar Gamarra Altamirano yaykurqan 1964 watapi.

Chaypacha kusituyqa ñawpaq diskunkunatam rurarqan: 1966 watapim Vapor Brillante, Con el mayor cariño nisqa takiyuq diskuchata, chaymantataq isqun hatun diskum, iskay kumpaktu diskupas, ayllu llaqtakunamanta takiykunayuq. Lliwmanta aswan riqsisqa takinkunaqa kaykunachá: Huamanga (1958), Carolita (1966), Ingrata Mestiza (1973), Wakcha Masillay (1978), Ofrenda (1982), Viva la patria (1986), Tanto amor, tanto infortunio (1987), Tierra que duele (1987), Aurora (1994), Lejanía (2000), Justicia punkupi suyasaq (2002). Chay qhipaq takinkunapiqa Piruwpi Sasachakuy pacha nisqamantam willan, runakunap llakinmantam, suyakuyninmantapas. Huk takinkunatam Manuelcha Pradopas takirqan, ahinataq Ofrenda nisqa, qhichwa simipi takita. Tierra que duele nisqapi rikch'arichkaq Inkarrímantam willan.

Carlosqa ayllu llaqtakunapi runakunata uyarispa takikunatam qillqan, chay yachaywan kikinpa takinkunatapas ruran. Chay rurasqankunarayku huk suñaykunatam chaskirqan, ahinataq Qullqi Urpicha nisqata, Antikunamanta Qillqaqkunapwan Takirurakunap iskay ñiqin Rimaynin nisqapi, Piruwpa Umallinap unanchasqan Lima llaqtapi 1988 watapi.

Diskunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]

  • 1966: Con el mayor cariño (IEMPSA) Atska kuyatsikuyllapa
  • 1967: Trío Ayacucho Aya kuchu kimsantin
  • 1970: Aquí estamos mejor Kaychawmi, nuqakuna, allish
  • 1971: Mi retorno Kutimuynii
  • 1973: Remembranza Huamanguina Wamanqa warmipaq yarpay

Qillqasqan takikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]

  • 1982: Ofrenda Churapullay
  • 1986: Viva la patria Mama llaqta kawatsun
  • 1987: Tanto amor, tanto infortunio May kuyakuy, may yaqapukuy
  • 1987: Tierra que duele Nanatsikuq patsa
  • 1994: Aurora Patsa waray
  • 2000: Lejanía Karu kay
  • 2002: Justicia punkupi suyasaq Panpatsay punkuchaw shuyashaq

Ñawinchana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]

  • Abilio Vergara: La tierra que duele de Carlos Falconí: Cultura, música, identidad y violencia en Ayacucho. Universidad Nacional de San Cristóbal de Huamanga, Ayacucho 2010.
  • Joshua Tucker: Gentleman Troubadours and Andean Pop Stars: Huayno Music, Media Work, and Ethnic Imaginaries in Urban Peru. University of Chicago Press, Chicago 2013.
  • Jonathan Ritter: Complementary Discourses of Truth and Memory. The Peruvian Truth Commission and the Canción Social Ayacuchana. Part III (Musical Memoralizations of Violent Pasts), 8 in: Susan Fast, Kip Pegley: Music, Politics, and Violence. Wesleyan University Press, Middletown (Connecticut) 2012. (Google nisqapi)

Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]

"https://qu.wikipedia.org/w/index.php?title=Carlos_Falconí_Aramburú&oldid=633889" p'anqamanta chaskisqa (Wikipedia, Qhichwa / Quechua)