Machu Pikchu

Wikipediamanta
Kayman riy: wamp'una, maskana
Machu Pikchu
UNESCO Tukuy runakunap qhapaq kaynin
80 - Machu Picchu - Juin 2009 - edit.jpg
Machu Pikchu
Mama llaqta Flag of Peru.svg Piruw
Tinkurachina siwikuna 13°09′47″S, 72°32′44″O
Laya Yachay tarpuy
/ Sallqa pacha
Akllanasqa watapi 1983
Kritiryukuna i, iii, vii, ix
Llika tiyanan
Machu Pikchu (Wayna Pikchumanta rikusqa)
Machu Picchu seen from Huayna Picchu.jpg

Machu Pikchu icha Patallaqta[1] nisqaqa (QSHKS qillqaypi: Machu Piqchu icha Machu Pijchu), Piruwpi, Qusqu suyupi kaq mawk'a llaqtam, Inkakunap qhipaq pukaranmi karqan.

Machu Pikchuqa mama quchamanta 2,430 mitrum aswan hanaq. Qusqu llaqtamantaqa 70 km karum.

Manam hayk'appas Ispañamanta awqakuna chay llaqtata tarirqaptinku, chinkaykurqan. 1911 watapi USA-manta wiñay kawsay yachaqmi, Hiram Bingham, tarirqan. Kunanqa tukuy tiksi muyumanta Piruwman hamuykuq karu puriqkunap lliwmanta aswan watukusqanmi llaqta.

1986 watapis UNESCO nisqa Tukuy runakunap qhapaq kaynin rimarirqan.

2007 watapi 7 ñiqin anta situwa killapi p'unchawpi Bernard Weber sutiyuq runap paqarichisqan New Open World Corporation (NOWC) nisqa Suwisa ruruchina Machu Pikchutaqa Musuq Qanchisnintin Tiksimuyu Achachilla nisqap huk achachillanmi kanman rimarirqan.

Yuyarina

[allichay] Saywitukuna

[allichay] Kaypipas qhaway

Tukuy runakunap qhapaq kaynin (Piruw):

[allichay] Pukyukuna

  1. «Machu Picchu se llamaba Patallaqta: Una historiadora basa en un documento del siglo XVI el descubrimiento del primer nombre de la ciudad inca», El País, 2012-03-19.

[allichay] Hawa t'inkikuna

Piruwpi mawk'a llaqtakuna Piruwpa unanchan

Akaray - Aspero - Bandurria llaqta - Buena Vista - Caniche - Carajía - Caral - Chan Chan - Chankillu - Chinchiru - Chuqik'iraw - Cutimbo - El Brujo - Garagay - Gran Pajáten - Gran Saposoa - Guitarrero mach'ay - Hatun Wilaya - Huch'uy Qusqu - Inkawasi (Ayakuchu) - Inkawasi (Kañiti pruwinsya) - Intipata - Inti Wak'a - Jisk'airumuqu - Kalasaya - Kantamarka - Kashamarkilla - K'anamarka - Killa Wak'a - Kuélap - Kumpi Mayu - Kunturwasi qhapana - La Centinela - La Galgada - Llaqtapata - Machu Pikchu - Mankumarka - Markawamachuku - Miculla - Muray - Muyuqmarka - Ñusta Hisp'ana / Yuraq Rumi - Pachakamaq - Paramunqa - P'isaq - Pikillaqta - Pikimachay - Piruru - Puka Pukara - Pukatampu - Pañamarka - Phuyupatamarka‎ - Pumaqucha / Intiwatana - Puruchuku - Q'inqu - Qhawachi - Qurikancha - Quriwayrachina - Raqch'i - Rumiqullqa - Runkuraq'ay‎ - Saksaywaman - San Borja Wak'a - Saywiti - Sechín - Sillustani - Sipán - Sondor - Tampumach'ay - Tarawasi - Tipun - Tukumi chuntukuna - Tukipala mach'ay - Tunanmarka - Tunay Kassa - Uchkus Inkañan - Ullantaytampu - Ukira - Utusku qhawanachakuna - Wak'a Pukllana - Wallamarka Wak'a - Wamanmarka - Wantar Chawin - Wanuku Pampa - Wañusqa Turu - Wañusqakunap llaqtan - Wari - Wariwillka - Wayna Pikchu -Willka Qhichwa - Willkapampa - Willkawaman - Willkawasi - Wiñay Wayna - Wiraquchapampa - Witkus / Rusaspata

"http://qu.wikipedia.org/w/index.php?title=Machu_Pikchu&oldid=514126" p'anqamanta chaskisqa (Wikipedia, Qhichwa / Quechua)
Kikin ruraqpa llamk'anankuna
Suti k'itikuna

Ñawra rikch'akuykuna
Ruraykuna
Wamp'una
Llamk'anakuna
Huk simikunapi