Dina Boluarte

Dina Ercilia Boluarte Zegarra sutiyuq runaqa Piruw mama llaqtayuq abogada wan pulitiku. Payqa Perú suyu umalliqmi tukurqan, ñawpaq warmi chay kamachiyta hap’iq, 7 p’unchay diciembre killamanta 2022 watapi, 10 octubre killapi 2025 watapi kamachiyninmanta qarqosqa kanankama.

Payqa Registro Nacional de Identificación y Estatus Civil (RENIEC) nisqapi kamachikuqmi karqan, Lima llaqtapi Abogadokunapi allin kawsaymanta kamachiqmi karqan, Club Departamental Apurímac nisqapipas umalliqmi karqan. Payqa 2018 watapi Peru Libre (PL) nisqa partiduwanmi pulitiku llamk'ayninta qallarirqan —chaymantataq 2022 watapi qarqusqa karqan partidupi mana rimanakuyrayku— Surquillo distritupi alcalde kananpaq mana atispa. 2021 watapi akllanakuykunapi partidup umalliqninpaq boleto nisqapi vicepresidente akllasqa karqan, chay llamk'aypi 28 ñiqin inti raymi killapi 2021 watapi 7 ñiqin disimri killapi 2022 watapi, 2021 watapi julio killamanta 2022 watapi noviembre killakama Ministro de Desarrollo y Inclusión Social (MIDIS) nisqapas llamk'arqan.

Paymi Piruwpa umalliq kayninta hap'irqan, mamakamachiypi sucesión nisqawan, Pedro Castillo kikinmanta golpe nisqa ruwayta munasqanmanta, Piruwpa historianpi ñawpaq warmi suyu umalliq kayninta hap'iq.

Kamachiy kallariypiqa paypa contranpi protestakunam karqa, chaynallataqmi represión nisqawanmi 49 runakuna wañurqaku, chaypim karqa Ayacucho hinaspa Juliaca wañuchinakuypas. Chaypachallapitaqmi, ciclón Yaku nisqapa impaktunwan tuparqa, dengue unquywan, achka latinoamericano suyukunawan diplomático atipanakuywan Castillo umalliq kananpaq kutichisqa kananpaq mañakusqankuwan, Tumbes llaqtapi pacha kuyuywan, Chilewan fronterapi migracion sasachakuywan. Paypa kamachiyninpiqa, infraestructura nisqa proyectokunata kicharinapaqmi llamkaykunata ruwarqaku (ahinataq Chavimochic III hinaspa Majes-Siguas I), Planta Solar San Martín hinaspa Proyecto Quebrada Huaycoloro nisqapas inagurasqa karqa, programas sociales nisqakunatam paqarichirqaku (ahinataq "Ciclo Olímpico" hinaspa "Gratitud") hukkunatapas musuqmanta ruwarqaku (ejemplopaq, "Qali Warma" nisqamanmi tikrakurqa "Wasipi Mikhuykuna" chaymanta "Programa de Alimentación Escolar" (PFE)), hinallataq estrategias sociales nisqakuna kallpachasqa karqan (kayhina "Wasiymi"), FENATE nisqapi registro nisqa cancelasqa karqan (hinallataq kay organizacionwan CONARE-SUTEP nisqawan tupaq prefectokuna oficinamanta horqosqa karqan), "Escuelas Bicentenarias" nisqakuna hinallataq saneamiento llank'aykuna ruwasqa karqan, industria de defensa modernizasqa hinallataq promocionasqa karqan, Nacional Autoridad de Infraestructura (ANIN) nisqa kamasqa karqan hinallataq infraestructura nisqa kamachikuy mosoqmanta ruwasqa karqan, llika farmacia pública (FARMAMINSA) hinallataq Unidad Móvil MINSA nisqa kamasqa karqan, hinallataqmi qallarichisqa karqan Musuq Wasi Interés Social (VIS) nisqa programa hinallataq "Hampikuna pachak wata", "Mil", "Wolbachia" nisqa plankuna; Payqa hawa llaqtakunamanta política neutral nisqatan waqaycharqan, China República Popular nisqawan iskay suyukunaq rimanakuyninta kallpachaspa, hawa llaqtakunamanta qolqe churaykunatapas aysaspa; APEC 2024 nisqapi (chaypi Chancay puertota Chinap umalliqnin Xi Jinpingwan inagurarqan); payqa muyu economía nisqatan kallpacharqan, huk Hoja de Ruta nisqa willaspa, hinallataq Coalición para una Economía Circular de Fabricación nisqatapas paqarichispa; paymi yuyay qhali kayta churarka mamallakta yachay kullkipi, shinallatak yachakukkunapak wañuchinata harkayta ñawpakman churarka; kallpancharqa abuso sexual utaq terrorismo huchamanta huchachasqa utaq sentenciasqa yachachiqkunata qarqunankupaq; paymi Grau Tropical Marina Reserva nisqatam kamarqan; chay Tratado de Altos Mares nisqa firmasqa karqan; "Papa León XIVpa ñanninkuna" nisqa turista ñanta qallarichirqan; Paymi Perú mamallaqtap Santa Rosa wat'api kamachiyninta amacharqan, chay wat'ataqa Colombia suyum mañakurqan; "Camarada Carlos" (Partido Militarizado umalliq) San Miguel del Ene, Natividad wañuchinakuykunapi participasqanmanta hap'isqa karqan; Bolivar Pukllay 2024 nisqatam kamarirqan, Piruwpa espacialpuertuntapas, ferrocarril wiñachiy llamk'aykunata (ahinataq Tren Macho nisqap musuqyachiynin) kamayta kallpacharqan. Ichaqa, organizaciones internacionales nisqakuna, ONG nisqakuna ima, tensionkuna yapakurqan (chaykunatan huchacharqan, discurso nacionalista, soberanista nisqaman recurrispa, política de interferencia nisqayoq kasqankuta) hinallataq hucha ruwaypas, ñawpaq kamachikuymantapacha mana controlakuspa yapakusqan, mana controlayta atispa espiral nisqaman tukupurqan.

Kamachiyninqa mana ancha munasqachu karqan, mana allin qhawarisqa kasqanwanmi sapa kutilla 80% pataman qhepakurqan, ancha pisi allin qhawarisqataqmi karqan, chaymi 2% pisiman chayarqan mayo killapi 2025. Llaqtamanta willay mast’ariqkuna, hawa llaqtamanta willakuy mast’ariqkuna ima, kay qhepa 40 watakunapi Perú suyupi aswan mana allin qhawarisqa umalliq kananpaq qhawarirqanku.

10 ñiqin chakra yapuy killapi 2025 watapi, Congreso nisqap kamachiyninmanta qarqusqa karqan, Agua Marina nisqa musiku huñuta huchasapakunap atacasqanmanta, wiñaypaq hark'asqa kasqanrayku. Paypa rantinpiqa José Jerí sutiyuq runam churakurqa, payqa ñawpaqtaraqmi Congreso nisqapi umalliq karqa.

Kaypipas qhaway

Piruwpa wiñay kawsaynin

Hawa t'inkikuna

Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Dina Boluarte.