Yakuchaq

Wikipediamanta
Kayman riy: wamp'una, maskana
1 (mana)YakuchaqIlyu
-

H

Li
H-TableImage.png
Sapsi
Qallawap sutin, sananchan, yupaynin Yakuchaq, H, 1
Qallawa tawqa Mana q'illaykuna
Huñu yupay, ñiqi rakiri yupay, bluki ñiqi 11, s
Llimphi, rikch'aynin llimphinnaq
H,1.jpg
Iñuku wisnu 1.00794(7) g·mol−1
Iliktrun kumphigurasyun 1s1
Iliktrunkuna iñuku qaraman 1
Pachaykamay kayninkuna
T'inki kachkay (KPP-pi) wapsi
Kikin wisnu (0 °C, 101.325 kPa)
0.08988 g/L
Puriqchana iñu 14.01 K
(−259.14 °C, −434.45 °F)
Wapsichana iñu 20.28 K
(−252.87 °C, −423.17 °F)
Kimsantin iñu 13.8033 K, 7.042 kPa
kritiku iñu 32.97 K, 1.293 MPa
Huñuna q'uñichiy (H2) 0.117 kJ·mol−1
Wapsichana q'uñichiy (H2) 0.904 kJ·mol−1
Q'uñichina atipay (25 °C) (H2)
28.836 J·mol−1·K−1
Wapsi ñit'iy
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T/K         15 20
Iñukup kayninkuna
Umiña llika hexagonal
Muksichana yupaykuna 1, −1
(amphotiriku muksi)
Iliktrunigatiwu kay 2.20 (Pauling iskala)
Iñuku illwa 25 pm
Iñuku illwa (yupasqa) 53 pm
Kuwalinti illwa 37 pm
Van der Waals illwa 120 pm
Hukkuna
Q'uñi pusay (300 K) 180.5 m W·m−1·K−1
Ruqya t'ihuña (gas, 27 °C) 1310 m/s
CAS ñiqi yupay 1333-74-0
Huk isotopunkuna
Uma qillqa: Yakuchaq qallawap isotopunkuna
iso NA kuska kawsay mit'a DM DE (MeV) DP
1H 99.985% H-qa takyaqmi, 0 niwtrunnin kaptinqa
2H 0.0115% H-qa takyaqmi, 1 niwtrunnin kaptinqa
3H trace 12.32 y β 0.019 3He
References
Kay suyuchata qhaway  rimanakuy  llamk'apuy

Yakuchaq, Yawraq wapsi icha Idruhinu (musuq latin simipi: Hydrogenium, grigu simimanta Υδρογόνον, "yaku ruraq"), H nisqaqa huk mana q'illay qallawam, ñawpaq ñiqin, lliwmanta aswan llamsam (chhallam). Tiksi muyup wayra pachanpiqa mana kaptinpas, intipim ancha achkam, lliw qallawamanta aswan yakuchaqmi. Tiksi muyupi kachkaspa, yakuchaq wapsim iskaynintin iñukup iñuwankunayuq (H2).

Yakuchaqqa muksichaqwan anchata t'uqyaspa yakutam ruranakun. Huk yaku iñuwapiqa iskay yakuchaq iñukuwan huk muksichaq iñukum (H2O).

Kawsa imayaypi achka k'illimsayaqwan t'inkisqa yakuchaqmi kan. Yakuchaqwan k'illimsayaqwan t'inkisqakunata k'illimsa yakuchaqkuna ninchik.

"http://qu.wikipedia.org/w/index.php?title=Yakuchaq&oldid=585564" p'anqamanta chaskisqa (Wikipedia, Qhichwa / Quechua)