Ir al contenido

Ruraq:Milhy98/Simi (Runaq simin)

Wikipediamanta
Simi

Simiqa utaq runaq simin t'uqu hina ashwan uyapi tarikun: kay t'uquqa runaqpis, uywaqpis kan, ichaqa kaypi runaqtan rimakushan. Kay simiqa sistema digestivuq hinaspa respiratoriuq qallariyninpi kakun, ukhunpitaq kirukunapis qallupis tarikun. Kaywanmi mikhuykunata mikhukun. [1] Hinaspapis, runaq siminqa rimallantaqmi, ashwanqa yanapakun sinqawan ninriwanpis.

Wawa simi unqusqa

Runaq qhali siminqa kurkunchispaq ashwan pachak-pachak tukuy rikch'aq bacteriakunawan, wiruskunawanpis, hungukunawanpis culunizasqa kawsakun. Chay equilibrio ecológico nisqata llank'anku iskaymanta-iskay, kinsamanta-kinsa pura ima. [2] Mayqinpis wañupun hina utaq wañuchinakunku hina, sasachakuykunam kanman. Ichaqa chhaynapuni kawsayninku: wañuchinakuy. [3]

Unqusqa simi

Unquykunamanta

[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
  • Ulceración: Kaykunaqa aswanta rikukun alergias kaqtin, infecciones kaqtin, traumakuna kaqtin ima.
  • Vesículas: Wakin infecciones utaq wirus herpes nisqamanta utaq patologias inmunes kaqmanta (pénfigo vulgaris, eritema multiforme).
  • Masas: Kaykunaqa solido utaq quistico kanman simiq ukhunpi.

Patologías nisqakunamanta

[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
  • Estomatitis
  • Candidiasis oral
  • Estomatitis aftosa
  • Queilitis nisqa unquy
  • Sialadenitis
  • Sumaq tumorkuna
  • Estomatitis gangrena nisqa unquy
  • Cáncer oral

<div class="reflist {{#if:

   | columns {{#iferror: 
     | references-column-width
  1. Maton, Anthea; Jean Hopkins; Charles William McLaughlin; Susan Johnson; Maryanna Quon Warner; David LaHart; Jill D. Wright (1993). Human Biology and Health. Englewood Cliffs, New Jersey, USA: Prentice Hall. ISBN 0-13-981176-1. (requiere registro).
  2. Sultan AS, Kong EF, Rizk AM, Jabra-Rizk MA (2018). «The oral microbiome: A Lesson in coexistence.». PLoS Pathog 14 (1): e1006719. Consultado el 28 de junio de 2025.
  3. Avila M, Ojcius D M., Yilmaz Ö. «The Oral Microbiota: Living with a Permanent Guest.». DNA and Cell Biology 28 (8): 405-411. Consultado el 28 de junio de 2025.