Ir al contenido

Ruraq:Jorgelhq/Amaru

Wikipediamanta
Amaru

Amaru, panpanta aysakuq uywakuna. Paykunaqa Squamata nisqa kamachiypaq hukninmi. Aycha mikhuqmi, suni k'iti tuquruyuqtaq, mana chakiyuq . 20 ayllullapas, yaqa 500 masiyuq 3.400 rikch'aq amarupas.

Yaqa llapan amarupaq rikch'aqninkunaqa q'uñi suyukunapim kawsanku. Pisilla kawsanku Trópico de Cáncer utaq Tropico de Capricornio nisqamanta hawapi . Huk rikch'aqllam, común mach'aqway ( Vipera berus ), Muyu Ártico nisqap hawanpi kawsan.

Yaqa llapan amarukuna pampapi kawsanku, sach'akunapipas. Wakintaq unupi tiyanku, wakintaq hallp'a ukhupi tiyanku . Huk panpanta aysakuq uywakuna hina, amarukunaqa ectoterma nisqakunam . Paykunaqa tuqurunpaq q'uñiyninta controlar intiq k’anchayninwan haykuspa lluqsispa ima. Chayraykun chiri chiqankunapiqa pisilla tiyanku. [1]

Llapan mach’aqwaykunaqa aycha mikhuqmi kanku; huk uywakunatapas mikhunku. Wakinqa miyuyuqmi ; Paykunaqa kirun t'uqukunapi waqaychanku miyunkuta. Huk amarukunaqa siq'ukuqmi. Kayunaqa manam miyuyuqchu, chaymi hap'isqankuta siq'uspa wañuchinku. Llapan amarukunan mikhunankuta intirunta millp’unku, manataqmi khachuyta atinkuchu. [2]

Amarukunaqa mana makiyuq, mana chakiyuq ima, hinaspawanpis paykunaqa atinku puriyta. Paykunaqa imaymana kuyuykunata yachaqanku, sapan chiqanpi kawsayta atipankupaq. Sapa amaruq kuyuynin wakmi hukkunamanta. [3]

  1. Snake facts. antiguanracer.org (p'unchaw: 4 May 2010 )
  2. Snake facts - information on snakes. snakefacts.net (p'unchaw: 4 May 2010 )
  3. Gray, J. (1946). "The mechanism of locomotion in snakes". Journal of Experimental Biology 23 (2): 101–120. Error: Bad DOI specified. PMID 20281580.
"https://qu.wikipedia.org/w/index.php?title=Ruraq:Jorgelhq/Amaru&oldid=679532" p'anqamanta chaskisqa (Wikipedia, Qhichwa / Quechua)