Wamanqa pruwinsya
Wikipediamanta
|
||
|---|---|---|
| Wari llaqtap raqaykuna | ||
| Wamanqa pruwinsya | Wallqanqa | |
| Unancha | ||
| . | ||
| Mama llaqta | ||
| Tinkurachina siwikuna | ||
| Uma llaqta | Wamanqa | |
| Suyu | Ayakuchu suyu | |
| Distritukuna | 15 | |
| Simikuna | qhichwa simi, kastilla simi | |
| Runakuna | 221.390 (inei 2007) | |
| Runa ñit'inakuy | 64,2 runa / km² (inei 2005) | |
| Hallka k'iti kanchar | 2.981,37 km² | |
| Hanaq kay | 2 450 m | |
| Kamasqa wata | 1823 | |
| Kuraka (2007-2010) |
Germán S. Martinelli Chuchón | |
| Karu rimay yupay | ||
| Pacha suyu | UTC-5 | |
| Qhichwa simipi llika tiyanan | ||
| Kastilla simipi llika tiyanan | munihuamanga.gob.pe | |
| Ayakuchu suyup pruwinsyankuna | ||
Wamanqa llaqtapi
Wamanqa pruwinsya icha Wamanqaqa pruwinsya (aymara simipi: Wamanqa jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Huamanga) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Ayakuchu suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Ayakuchu/ Wamanqa llaqtam.
Yuyarina |
Allpa saywachi [llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Ayakuchu Pampa willkachasqa ñawpa suyu
- Urqukuna: Atamparu - Kichkapata - Kunturkunka - Quchayuq (+3.000 m) - Quri urqu - Yanama urqu - Wamanpampa - Watana (+4.800 m) - Yanakancha - Yanapatira (+4.800 m)
- Mayukuna: Apachita mayu - Alameda mayu - Kachi mayu - Lawraswayq'u - Pampas mayu - Paqchamayu - Watana mayu - Watatas mayu - Winchu mayu - Yukay mayu
Pulitika Rakiy [llamk'apuy]
Chunka pichqayuq distritunmi kan:
| Distritu | Runakuna (2007) [1] | Uma llaqta |
|---|---|---|
| Aquqru | 8.953 | Aquqru |
| Aqus Winchu | 5.100 | Aqus Winchu |
| Chiyara | 6.307 | Chiyara |
| Hanan Karmin | . | Hanan Karmin |
| Jesus Nazareno | 15.399 | Las Nazarenas |
| Kinwa | 6.115 | Kinwa |
| Pakayqasa | 2.842 | Pakayqasa |
| Pischa | 1.467 | San Pedro de Cachi |
| San Juan Bautista | 38.457 | San Juan Bautista |
| Suqus | 6.903 | Suqus |
| Tiqllas | 2.442 | Tiqllas |
| Uchuytampu | 5.068 | Uchuytampu / Tampillu |
| Uqru | 5.615 | Uqru |
| Wamanqa | 100.935 | Wamanqa |
| Winchu | 15.787 | Winchu |
Wiñay kawsay [llamk'apuy]
Runakuna [llamk'apuy]
- Rómulo Sauñe Quicaña (1953-1992), iwanhiliku pastur, Chuya Qillqata t'ikraq
Simikuna [llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
| Distritu | Kastilla simita rimaqkuna /1 | % | Indihina simita rimaqkuna /1, /2 | % |
|---|---|---|---|---|
| Aquqru | 275 | 3.6 | 7,380 | 96.3 |
| Aqus Winchu | 270 | 6.1 | 4,171 | 93.8 |
| Chiyara | 288 | 5.3 | 5,184 | 94.6 |
| Hanan Karmin | . | . | . | . |
| Jesús Nazareno | 8,905 | 64.0 | 5,003 | 36.0 |
| Kinwa | 644 | 11.7 | 4,871 | 88.2 |
| Pakayqasa | 941 | 37.0 | 1,596 | 62.8 |
| Pischa | 276 | 21.1 | 1,031 | 78.6 |
| San Juan Bautista | 20,393 | 59.1 | 14,091 | 40.8 |
| Suqus | 248 | 4.1 | 5,794 | 95.8 |
| Tikllu | 319 | 15.0 | 1,810 | 85.0 |
| Uchuytampu | 577 | 13.2 | 3,803 | 86.7 |
| Uqru | 817 | 16.5 | 4,121 | 83.0 |
| Wamanqa | 61,279 | 67.3 | 29,625 | 32.5 |
| Winchu | 339 | 2.5 | 13,095 | 97.4 |
| Llapan | 95,571 | 48.4 | 101,575 | 51.5 |
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [2]
Karu puriy [llamk'apuy]
- Ayakuchu Pampa willkachasqa ñawpa suyu (Wamanqa: 38 km)
- Wamanqa
- Wari (Ayakuchu)
Pruwinsyapi paqarisqa runakuna [llamk'apuy]
Apaykachana [llamk'apuy]
- Wamanqa - Pisqu - Lima 543 km
- Lima – Wankayu – Wamanqa 616 km
- Wamanqa - Awankay - Qusqu 597 km
- Wamanqa – San Francisco 197 km
- Wamanqa – Willkaswaman 120 km
- Wamanqa - Kankallu 100 km
Kaypipas qhaway [llamk'apuy]
Pukyukuna [llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna [llamk'apuy]
- Saywitu:Ayakuchu suyu
- Saywitu: Wamanqa pruwinsyap distritunkuna
- Municipalidad Pruwinsyal Wamanqa (kastilla simipi)
- www.ayacuchovirtual.com/Huamanga.html (kastilla simipi)
- Pueblos indios p. 259 (kastilla simipi)
| Suyukuna (Piruw) | ||
|---|---|---|
| Amarumayu · Anqash · Apurimaq · Ariqipa · Ayakuchu · Ika · Kashamarka · Lampalliqi · Lima · Luritu · Mayutata · Muqiwa · Pasqu · Piwra · Punu · Qispi Kay · Qusqu · San Martín · Sunin · Taqna · Tumpis · Ukayali · Wankawillka · Wanuku |