Urupampa pruwinsya
Wikipediamanta
|
||
|---|---|---|
| Willkamayu, Willka Qhichwa | ||
| Urupampa pruwinsya | Wallqanqa | |
| Unancha | ||
| . | ||
| Mama llaqta | ||
| Tinkurachina siwikuna | ||
| Uma llaqta | Urupampa | |
| Suyu | Qusqu suyu | |
| Distritukuna | 7 | |
| Simikuna | qhichwa simi, kastilla simi | |
| Runakuna | 56.685 (inei 2007) | |
| Runa ñit'inakuy | - runa / km² () | |
| Hallka k'iti kanchar | 1.439,43 km² | |
| Hanaq kay | 2,871 m | |
| Kamasqa wata | ||
| Kuraka | Benicio Rios Ocsa | |
| Karu rimay yupay | ||
| Pacha suyu | UTC-5 | |
| Qhichwa simipi llika tiyanan | [www.] | |
| Kastilla simipi llika tiyanan | muniurubamba.gob.pe | |
| Qusqu suyup wamaninkuna | ||
Urupampa pruwinsya (aymara simipi : Urupampa jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Urubamba) nisqaqa Qusqu suyupi, Piruw mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Urupampa llaqtam.
Urupampa - Qusqu: 60.00km - 76.20 km.
Yuyarina |
[allichay] Allpa saywachi
- Amachasqa suyukuna: Machu Pikchu willkachasqa ñawpa suyu
- Urqukuna: Bonanta - Chikun 5.500 m - Grau 5.650 m - Halanikuna 6.000 m - Halanquma - Iskina - Kunturwachana 5.400 m - Markuni - Muyuq - Palkay - Pitusiray 5.800 m - Pumawanka 5.350 m - Qhapaqsaya - Qiluqanuqa 6.250 m - Sallqantay - Sawasiray 5.720 m - Suqchupampa 5.450 m - Uqupampa - Waq'aywillka - Wayanay - Willka Wiqi; Wallakuna: Urupampa walla - Willkapampa walla
- Mayukuna: Willkamayu
- Quchakuna: Piuray qucha - - Q'illuqucha (Yukaypi) - Waypu qucha - Yanaqucha (Yukay distritupi)
[allichay] Yurakuna
Urupampa pruwinsyapiqa kay yurakunam wiñanku: [1]
|
|
|
|
|
|
[allichay] Uywakuna
Pruwinsyapiqa kay uywakunam kawsanku: [2]
Mayu patu Merganetta armata
|
|
[allichay] Pulitika Rakiy
Qanchis distritunmi kan.
| Distritu | Runakuna(2007)[3] | Uma llaqta | Kuraka |
|---|---|---|---|
| Chinchiru | 9.422 | Chinchiru | Humberto Huaman Auccapuma |
| Machu Pikchu | 5.286 | Machu Pikchu | Edgar Domingo Miranda |
| Maras | 6.258 | Maras | Eriberto Quispe Tito |
| Ullantaytampu | 9.851 | Ullantaytampu | Wilfredo Baca Sequeiros |
| Urupampa | 17.787 | Urupampa | Benicio Ríos Ocsa |
| Wayllapampa | 4.980 | Wayllapampa | Segundo Fortunato Lopez Quispe |
| Yukay | 3.101 | Yukay | Juvenal Duran Espinoza |
[allichay] Runakuna
Urupampa pruwinsyapiqa aswanta Qhichwa runakunam tiyanku.
[allichay] Simikuna
| Distritu | Kastilla simita rimaqkuna /1 | % | Indihina simita rimaqkuna /1, /2 | % |
|---|---|---|---|---|
| Chinchiru | 1,401 | 16.5 | 7,072 | 83.1 |
| Machu Pikchu | 3,327 | 68.0 | 1,121 | 22.9 |
| Maras | 1,099 | 19.5 | 4,539 | 80.4 |
| Ullantaytampu | 3,308 | 37.9 | 5,188 | 59.4 |
| Urupampa | 10,100 | 63.0 | 5,867 | 36.6 |
| Wayllapampa | 2,235 | 49.2 | 2,293 | 50.5 |
| Yukay | 1,909 | 67.7 | 828 | 29.4 |
| Llapan | 23,379 | 45.7 | 26,908 | 52.6 |
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [4]
[allichay] Karu puriy
Qhatu, Chinchiru llaqta
Intiwatana, Machu Pikchu, Urupampa pruwinsya
- Urqu karu puriy
- Wamp'u karu puriy
- Machu Pikchu (Qusqu: 110 km)
- Inka ñan
- Muray (Maras distritupi)
- Chaskapata - Chachapampa - Chinchiru - Chinchiru (mawk'a llaqta) - Intipata - Killapata - Patallaqta - Phuyupatamarka - Runkuraqay - Sayaqmarka - Ullantaytampu - Wiñay Wayna
[allichay] Raymikuna
- Apu Tayta Chuqikillka hatun raymim, Ullantaytampu distritupi Pintikustis p'unchawman phistasqa. Hatun Piruw mamasuyup Kawsayninmi (Patrimonio Cultural de la Nación).
[allichay] Pruwinsyapi paqarisqa
Mateo Pumaqhawa paqarimurqa Chinchiru llaqtapi, Urupampa pruwinsyapi, 21 ñiqin tarpuy killapi 1740 watapi.
[allichay] Kaypipas qhaway
[allichay] Pukyukuna
- ↑ www.parkswatch.org / Machu Pikchu willkachasqa ñawpa suyu (inlish simipi)
- ↑ www.parkswatch.org / Machu Pikchu willkachasqa ñawpa suyu (inlish simipi)
- ↑ www.inei.gob.pe
- ↑ www.inei.gob.pe/ (2007)
[allichay] Hawa t'inkikuna
| Suyukuna (Piruw) | ||
|---|---|---|
| Amarumayu · Anqash · Apurimaq · Ariqipa · Ayakuchu · Ika · Kashamarka · Lampalliqi · Lima · Luritu · Mayutata · Muqiwa · Pasqu · Piwra · Punu · Qispi Kay · Qusqu · San Martín · Sunin · Taqna · Tumpis · Ukayali · Wankawillka · Wanuku |