Ruray rimana

Wikipediamanta

Kayman riy: wamp'una, maskana

Ruray rimana icha Simichaq nisqaqa (kastilla simipi: verbo), ima rurasqatapas, ruraytapas, ruranatapas sut'ichaq rima layam.

Huk rimaykunapiqa - ahinataq qhichwa simipi, aymara simipi - tukuy ruray rimanaqa huklla kamachinallakamam rimanachakunku. Huk rimaykunapitaq - ahinataq kastilla simipi - manam kamachinallakamachu rimanachakunku.

Yuyarina

[allichay] Ruray rimanachay

(Conjugación)

Ruray rimanachay - (Conjugación)
Ñuqa takini Yo canto
Qam takinki tu cantas
Ñuqa pukllani yo juego
Qam pukllanki tu juegas
Ñuqa kani takiq yo soy cantante
Qam kanki takiq tu eres cantante
Ñuqa kani allin runa yo soy bueno
Qam kanki allin runa tú eres bueno

[allichay] Ruway simikunaman qatiq

(Sufijos verbales)

Los sufijos se puede utilizar en cualquier verbo para que la expresión sea coherente:

Sufijos verbales
Yo (-o) Ñuqa (-ni)
(-s) Qam (-nki)
Èl (-) Pay (-n)
Nosotros (inclusivo) (-mos) Ñuqanchik (-nchik)
Nosotros (exclusivo) (-mos) Ñuqayku (-yku)
Vosotros (-´is) Qamkuna (-nkichik)
Ellos (-n) Paykuna (-nku)

[allichay] Ruwaykunaq pachan

(Tiempo de los verbos)

Sutikuna: SAPAQ YUPA - (Substantivos: SINGULAR)
Kunan pachapi Presente
Ripuq pachapi Pasado
Hamuq pachapi Futuro

[allichay] Iñi

"http://qu.wikipedia.org/wiki/Ruray_rimana" p'anqamanta chaskisqa (Wikipedia, Qhichwa / Quechua)
Kikin ruraqpa llamk'anankuna