Qanchi pruwinsya
Wikipediamanta
|
||
|---|---|---|
 |
||
| Raqch'ipi Qun Tiksi Wiraqucha yupaychana wasip
puchunkuna (Qanchi pruwinsya) |
||
| Qanchi pruwinsya | Wallqanqa | |
 |
||
 |
||
| Unancha | ||
 |
||
| . | ||
| Mama llaqta |  Piruw |
|
| Tinkurachina siwikuna | ||
| Uma llaqta | Sikuwani | |
| Suyu | Qusqu suyu | |
| Distritukuna | 8 | |
| Simikuna | qhichwa simi, kastilla simi | |
| Runakuna | 96.937 (inei 2007) | |
| Runa ñit'inakuy | - runa / km² (2005) | |
| Hallka k'iti kanchar | 3.999,27 km² | |
| Hanaq kay | - m | |
| Kamasqa wata | 14 ñiqin kantaray killapi 1833 watapi | |
| Kuraka | Mario Velasquez Roque (2007) | |
| Karu rimay yupay | ||
| Pacha suyu | UTC-5 | |
| Qhichwa simipi llika tiyanan | [www.] | |
| Kastilla simipi llika tiyanan | [www.] | |
| Qusqu suyup wamaninkuna | ||
 |
||
Qanchi pruwinsya (aymara simipi: Qanchi jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Canchis) nisqaqa Qusqu suyupi, Piruw mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Sikuwani llaqtam.
Yuyarina |
Allpa saywachi [llamk'apuy]
- Sallqa pachakuna: Puna
- Urqukuna: Amruqa - Awsanqati - Chimpuya - Chinchina - Chumpi - Hatunqucha urqu (Hatun Ccocha) - Kimsa Umacha (Pico Tres) - Kisuq'ipina - Kunturikiña - Quyllurpuñuna - San Braulio urqu; Walla: Willkanuta walla
- Mayukuna: Hirq'a mayu - Pitumarka - Sallqa - Willkamayu
- Quchakuna:: Asnaqucha (San Pawlu distritupi) - K'añuquta (Marankani distritupi) - Q'umirqucha - Siwinaqucha - Sakaniqucha (Sikuwani distritupi)
Pulitika Rakiy [llamk'apuy]
Pusaq distritunmi kan.
| Distritu | Runakuna (2007) [1] | Uma llaqta | Kuraka |
|---|---|---|---|
| Ch'iqakupi | 4.883 | Ch'iqakupi | Jesús Quispe Hancco |
| Marankani | 11.074 | Marankani | Zenobio Zuñiga Nina |
| Pitumarka | 7.068 | Pitumarka | Manuel Jesús Zvietcovich Alvarez |
| Qumpapata | 5.162 | Qumpapata | Florentino Pumalla Laura |
| San Pawlu | 4.979 | San Pawlu | Paulino Ccala Suyo |
| San Pidru | 2.974 | San Pidru | Isaac Quispe Morocco |
| Sikuwani | 55.269 | Sikuwani | Mario Velasquez Roque |
| Tinta | 5.528 | Tinta | Angel Gabino Manya Zavaleta |
Runakuna [llamk'apuy]
Pruiwnsyapiqa aswanta Qhichwa runakunam tiyanku.
Simikuna [llamk'apuy]
Pruwinsapiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
| Distritu | Kastilla simita rimaqkuna /1 | % | Indihina simita rimaqkuna /1, /2 | % |
|---|---|---|---|---|
| Ch'iqakupi | 675 | 15.4 | 3,718 | 84.6 |
| Marankani | 1,756 | 17.7 | 8,182 | 82.2 |
| Pitumarka | 273 | 4.4 | 5,913 | 95.6 |
| Qumpapata | 1,095 | 23.5 | 3,570 | 76.5 |
| San Pawlu | 797 | 17.8 | 3,670 | 82.0 |
| San Pidru | 690 | 24.9 | 2,082 | 75.0 |
| Sikuwani | 28,340 | 57.0 | 21,266 | 42.8 |
| Tinta | 1,139 | 22.6 | 3,887 | 77.2 |
| Llapan | 34,765 | 39.9 | 52,288 | 60.0 |
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [2]
Wiñay kawsay [llamk'apuy]
Ñawpa pacha chay k'itipiqa Qanchi runakunap mama llaqtansi karqan. Chay Qanchi runakunaqa K'ana runakunawan Pachakutiq Inka Yupankiwanpas 1438 watapi Yawarpampa nisqapi Chanka runakunatas atirqan.
Musiku [llamk'apuy]
- Maki kapchiy: Ch'iqakupi, Pitumarka, Qumpapata, Tinta llaqtakunapi
Karu puriy [llamk'apuy]
- Pitumarka: Inlisya (Pitumarka distritupi)
- Ch'iqakupi: Inlisya, (Chiqakupi distritupi) (Sikuwani: 31 km)
- Tinta: Inlisya (Tinta distritupi)
- Raqchi: Qun Tiksi Wiraqucha qhapana (100 m x 26 m x 14 m) (San Pidru distritupi)
- Raqch'i: Inlisya (San Pidru distritupi)
- San Pawlu: Inlisya
- Marankani: Inlisya
- Centro Experimental La Raya
- Willkamayu (Vilcanota); Willkamayup pukyun: Hatunqucha urqupi / Willkanuta quchapi / 4.518 m
- Awsanqati
- Siwinaqucha
Raymikuna [llamk'apuy]
- Qullana Mariyap llump'aq kunsipsyunnin (Inmaculada Concepción)
- Machu Pitumarka
Tusuykuna [llamk'apuy]
- K'achawayna, K'achampa, Siklla, Ch'unchu (Chiqakupi distritupi)
Pruwinsyapi paqarisqa [llamk'apuy]
Tinta llaqtapiqa 19 ñiqin pawqar waray killapi 1738 watapi Tupaq Amaru iskay ñiqin paqarisqa karqa.
Kaypipas qhaway [llamk'apuy]
Pukyukuna [llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna [llamk'apuy]
- Saywitu: Qusqu suyu
- Nereo Hancco Mamani (qhichwa yachachiq): Irqikunap qhichwa simi kastilla simi ima Qhiwar ayllupi rimasqankumanta
 |
Suyukuna (Piruw) | .svg){kind=small} |
|---|---|---|
| Amarumayu · Anqash · Apurimaq · Ariqipa · Ayakuchu · Ika · Kashamarka · Lampalliqi · Lima · Luritu · Mayutata · Muqiwa · Pasqu · Piwra · Punu · Qispi Kay · Qusqu · San Martín · Sunin · Taqna · Tumpis · Ukayali · Wankawillka · Wanuku |
